Bilindiği üzere, 29.08.1996 tarih ve 4179 sayılı Kanunla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna eklenen Ek 1 inci Maddesi ile Bakanlar Kuruluna verilen yetkiye istinaden, 06.06.2003 tarih ve 25130 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2003/5699 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince, bu kararın yürürlüğe girdiği 06.06.2003 tarihinden itibaren münhasıran 4811 sayılı Vergi Barışı Kanununa göre taksitlendirilen amme alacaklarından ve vergi dairelerince tahsil edilenlere ilişkin taksit veya taksitlere uygulanmak üzere, erken ödeme indirimi getirilmiş ve uygulama esasları 12.06.2003 tarih ve 25136 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5 Seri No’lu Vergi Barışı Kanunu Genel Tebliğinde açıklanmıştır.
Devletin tahakkuk etmiş vergi alacağının ve bu alacaktan erken ödeme nedeniyle yapılan indirim miktarı ile tahsil olunan tutarın vergi türleri itibariyle ayrı ayrı izlenmesi, sonuçlarının görülerek bu konuda daha etkin tedbirlerin alınabilmesi bakımından, vergi borcunun erken ödenmesi halinde uygulanacak indirim miktarının Devlet hesaplarına yansıtılması gerekli görülmektedir.
Bu nedenle, 6183 sayılı Kanuna 4179 sayılı Kanunla eklenen Ek 1 inci Madde hükmü uyarınca ve 5 Seri No’lu Vergi Barışı Kanunu Genel Tebliği esaslarına göre kapsama alınan vergi türleri için uygulanacak erken ödeme indirim miktarının hesaplara yansıtılmasında aşağıda belirtilen usul ve esaslara uyulması gerekmektedir.
I- ERKEN ÖDEME İNDİRİM TUTARININ ALINDIDA GÖSTERİLMESİ VE TAHSİLAT BORDROLARINA KAYDEDİLMESİ
A-İNDİRİM TUTARININ ALINDIDA GÖSTERİLMESİ
12.06.2003 tarih ve 25136 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 5 Seri No’lu Vergi Barışı Kanunu Genel Tebliği esaslarına göre tahsil anında hesaplanan indirim tutarı, tahsilat karşılığında vergi dairelerince düzenlenen 7/B Örnek numaralı Vergi Dairesi Alındısında ve bankalarca düzenlenen 14 Örnek numaralı Vergi Tahsil Alındısında ayrıca gösterilecektir.
Otomasyona geçmiş bulunan vergi daireleri ve bankalarca bilgisayarda düzenlenen alındılarda, indirim miktarı otomatik olarak hesaplanacak ve indirim miktarı ile tahsil olunan miktar ayrı ayrı gösterilecek, diğer vergi dairelerinde ise indirim hesabı "Hesap Pusulası" tanzim edilerek mükellefle birlikte vezneye gönderilecek, veznece yapılan tahsilat sırasında düzenlenen alındıda da indirim miktarı ayrı bir satıra kaydedilecektir.
B-İNDİRİM TUTARININ TAHSİLAT BORDROLARINA KAYDEDİLMESİ
Otomasyona geçmiş vergi dairelerince bilgisayarda düzenlenen tahsilat bordrolarında, alındılara dayanılarak mükellef bazında kaydedilen indirim tutarı, bordronun en son sayfasında "Erken Ödeme İndirimleri İcmal Cetveli" adıyla oluşturulacak tabloda vergi türleri itibariyle ayrıca gösterilecektir.
Bankalar aracılığı ile yapılan tahsilat sırasında bankaca hesaplanarak alındılarda gösterilecek olan indirim tutarlarının da alındı tarih sırasına uyulmak suretiyle, ilgili vergi dairesince yukarıdaki açıklamalara göre bordro ve icmal cetveline kaydedileceği tabiidir.
Sözkonusu bordrolar ilgili servislerce ikişer nüsha düzenlenecek ve tahsilat bordrolarıyla birlikte muhasebeleştirilmek üzere muhasebe servisine teslim edilecektir.
say2000i kapsamındaki saymanlıklarda (vergi daireleri dahil) her bir indirim işlemi ayrı ayrı muhasebeleştirileceğinden “Erken Ödeme İndirimleri İcmal Cetveli” düzenlenmeyecektir.
II- İNDİRİM TUTARININ MUHASEBELEŞTİRİLMESİ, YEVMİYE KAYITLARINA ALINMASI VE YARDIMCI DEFTERLER İLE AY SONU CETVELLERİNE KAYDEDİLMESİ
A-İNDİRİM TUTARININ MUHASEBELEŞTİLMESİ, YEVMİYE VE YARDIMCI DEFTERLERE KAYDEDİLMESİ
1-Vergi dairelerinin muhasebe servislerince “Erken Ödeme İndirimleri İcmal Cetveli”nde vergi türleri itibariyle gösterilen indirimler toplam tutarı gün sonunda “Erken Ödeme İndirimleri Hesabı”na borç,ilgisine göre “Gelir Tahakkuklarından Borçlular Hesabı”na veya “Takipli Borçlular Hesabı”na alacak kaydedilecektir.
Tahakkuku tahsiline bağlı vergi barışı TEFE tutarı vergi türünden yapılan tahsilatlara ait “Erken Ödeme İndirimleri Bordrosu”nda gösterilen TEFE erken ödeme indirimleri tutarları gün sonunda “Erken Ödeme İndirimleri Hesabı”na borç, “Gelir Tahakkuklarından Borçlular Hesabı”na alacak, ay sonlarında ise “Gelir Tahakkukları Hesabı”na borç, ”Erken Ödeme İndirimleri Hesabı”na alacak ve “Gelir Tahakkuklarından Borçlular Hesabı”na borç, “Gelir Tahakkukları Hesabı”na alacak kaydedilecektir.
Ayrıca ay sonlarında “Erken Ödeme İndirimleri Hesabı”nın borç artığı, bu hesaba alacak “Gelir Tahakkukları Hesabı”na borç kaydedilecek ve gelir yardımcı hesaplarına dağılımı muhasebe belgesindeki yardımcı hesaplar tablosunda gösterilecektir.
2-Muhasebeleştirilen erken ödeme indirim tutarları yevmiyede “034” kodu ve “Erken Ödeme İndirimleri Hesabı” adıyla açılacak yevmiye defterine oradan da her bir gelir yardımcı hesabı için ayrı ayrı tutulacak "Gelir Hesapları Erken Ödeme İndirimi Yardımcı Defteri" ne kaydedilecektir. Sözkonusu defter, 39 Örnek numaralı Gelir hesapları yardımcı defterinde "Erken Ödeme İndirimleri Hesabı" ana hesabı adı altında, her bir gelir yardımcı hesabı için ayrı ayrı açılmak suretiyle tutulacaktır. Erken ödeme indirim hesabına borç yazılan indirim tutarı defterin borç sütununa, alacak yazılan tutarlar ise defterin alacak bölümünde yer alan "Tahakkuka Bağlı Tahsilat" sütununa, sütun adı "indirimler" şeklinde değiştirilerek kaydedilecektir.
B- ERKEN ÖDEME İNDİRİMLERİ HESABININ VE YARDIMCI HESAPLARININ AY SONU CETVELLERİNE KAYDEDİLMESİ
Erken ödeme nedeniyle yapılan indirim tutarları, Devlet Muhasebesi Yönetmeliğinin 155 inci maddesi hükümlerine göre düzenlenecek Aylık Mizan cetvelinde "034-Erken Ödeme İndirimleri Hesabı" adıyla açılacak hesapta, Bütçe Gelirleri Yardımcı Hesaplar Cetvelinde ise "Erken Ödeme İndirimleri Hesabı" sütununda yardımcı hesaplar itibariyle, her bir yardımcı hesaba ait yardımcı defterlerden yararlanılarak kaydedilecektir.
III- ÖDEMENİN İNDİRİM KONUSU OLDUĞUNUN SONRADAN TESPİTİ HALİNDE UYULACAK ESASLAR
A- Erken ödeme indirimi uygulamasında verginin indirim düşüldükten sonra kalan miktar üzerinden ödenmesi esastır. Ancak, verginin sehven indirim dikkate alınmadan ödenmiş olması halinde vergi dairesince 5 Seri No’lu Vergi Barışı Kanunu Genel Tebliğinin III-Diğer Hususlar bölümünün (2) numaralı fıkrasında açıklandığı şekilde işlem yapılması gerekmektedir. Vergi dairesince (2) numaralı fıkranın (a) bendine göre işlem tesis edildiği takdirde hesaplanacak indirim miktarının Uygulama İç Genelgesi ile (B) fıkrası esaslarına göre bordrolara kaydedilmesi ve muhasebe servisince (C) fıkrasında öngörüldüğü şekilde muhasebeleştirilerek yevmiye ve yardımcı defterlere kaydedilmesi gerekmektedir.
B- Verginin sehven indirim dikkate alınmadan ödenmiş olması ve mükellefin indirim kapsamında olan ödenebilir hale gelmiş başka bir vergi borcu bulunmaması durumunda vergi dairesince hesaplanan indirim tutarı belgesi düzenlenmek suretiyle 6183 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi hükmü uyarınca Bakanlığımız bütçesinin ilgili geri verilecek paralar tertiplerinden tahakkuk ettirilerek verile emri üzerinde bir taraftan Bütçe Giderleri Hesabına borç, Erken Ödeme İndirimleri (gelir yardımcı hesabı itibariyle) Hesabına alacak, diğer taraftan Erken Ödeme İndirimleri Hesabına borç, Emanetler Hesabına alacak yazılmak suretiyle ilgilisi adına emanete alınacak, bilahare mükellefin müracaatı üzerine Emanetler Hesabına borç, miktarına göre Kasa veya Ödenecek Çekler Hesabına alacak kaydedilerek ilgilisine red ve iadesi sağlanacaktır.
IV-KATMA BÜTÇELİ İDARE SAYMANLIKLARI İLE DÖNER SERMAYE SAYMANLIKLARINCA YAPILACAK İŞLEMLER
A- KATMA BÜTÇELİ İDARE SAYMANLIKLARCA YAPILACAK İŞLEMLER:
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu hükümlerine göre memur aylığı, işçi ücretleri, istihkak ve diğer ödemelerden tevkif edilen ve Emanetler Hesabına kaydedilerek Emanetler Deflerinin "Gelir Vergisi", "Kurumlar Vergisi" ve "Katma Değer Vergisi" bölümlerinde izlenen vergilerin vergi sorumlusu sıfatıyla bu saymanlıklarca kanunlarında belirtilen ödeme süresinden önce vergi dairesine beyan edilerek ödenmesi halinde kurumlara uygulanan erken ödeme indirimi tutarlarının ilgili kurum bütçesine gelir kaydedilmesi gerekmektedir.
Bu nedenle, uygulanan erken ödeme indirimi miktarı katma bütçe saymanlıklarınca Emanetler Hesabına (Emanet Defterinin ilgili bölümlerine ayrı ayrı kaydedilmek üzere) borç, Bütçe Gelirleri (Çeşitli Gelirler) Hesabına alacak kaydedilecektir.
B- DÖNER SERMAYE SAYMANLIKLARINCA YAPILACAK İŞLEMLER:
(A) bendinde sayılan vergi kanunlarına göre vergi sorumlusu sıfatıyla yapılan tevkifatların ilgili vergi dairesine kanunlarında belirtilen süreden önce ödenmesi halinde uygulanan erken ödeme indirimi tutarlarının da ilgili döner sermayeye gelir kaydedilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, vergi dairelerine ödenen tutarlar ile erken ödeme indirimi tutarları toplamı bu saymanlıklarca ilgili hesaplara (Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı gibi) borç, vergi dairesine ödenen tutar Kasa, Banka veya Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına,indirim tutarı ise Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar Hesabına alacak kaydedilecektir.
Bu Genelge 06.06.2003 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinden itibaren uygulanacaktır.
Bilgilerini ve gereğinin buna göre yapılmasını rica ederim.
Kemal UNAKITAN |
Maliye Bakanı |