T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI (Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)
Sayı	:	62030549-125[3-2014/289]-92679		09/11/2015
Konu	:	Yunanistan mukimi şirket tarafından Türkiye'de yapılacak inşaat işinden elde edilen kazanç ile bu işte çalışacak personele yapılacak ücret ödemelerinin vergilendirilmesi.

 

        

İlgide kayıtlı özelge talep formunda, denizaltı kablolama ve koruma işi ile iştigal eden ve bu iş için uzman personeli ve gerekli araçları bulunan Yunanistan mukimi şirketiniz ile Türkiye mukimi şirket arasında Çanakkale Boğazında Lapseki'den Sütlüce'ye yaklaşık 23.500 metre uzunluğunda 7 ayrı kablolama işini yapmak üzere imzalanan sözleşmeye göre, şirketiniz personeli ve Venom 3K-600T makinesi ile denizaltında kablolama yapılacağı ve 28 geçitte özel makine "Assomat II" ile beton şilteler kurulacağı, kullanılacak beton şiltelerin şirketiniz tarafından sağlanacağı ve 3 kampanya ile Çanakkale limanından yükleneceği, projenin Ekim/2014'te başlayıp Kasım/2014'te bitmesinin ve yaklaşık 35 gün sürmesinin planlandığı belirtilerek, bu faaliyetlerden elde edilen kazançların vergilendirilmesi ile bu faaliyetlerin icrası için görevlendirilecek Yunanistan mukimi personelinize yapılacak ücret ödemelerinin vergilendirilmesi hususlarında bilgi talep edildiği anlaşılmakta olup, konu hakkında Başkanlığımız görüşleri aşağıda açıklanmaktadır.

             5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, Kanun'un 1 inci maddesinde sayılı kurumlardan kanunî ve iş merkezlerinin her ikisi de Türkiye'de bulunmayanların, dar mükellefiyet esasında, sadece Türkiye'de elde ettikleri kazançları üzerinden vergilendirileceği hükmü getirilmekte, üçüncü fıkrasında, dar mükellefiyette kurum kazancını oluşturan kazanç ve iratlar bentler halinde sayılmaktadır.

             Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 30 uncu maddesinde, dar mükellefiyete tabi kurumların bu fıkranın bentlerinde yer alan kazanç ve iratları üzerinden, bu kazanç ve iratları avanslarda dâhil nakden veya hesaben ödeyen veya tahakkuk ettirenler tarafından kurumlar vergisi kesintisi yapılması öngörülmekte ve kesinti oranları 03/02/2009 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 2009/14593 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmektedir. Ancak, anılan maddede ticari kazanç kapsamındaki ödemeler üzerinden tevkifat yapılmasına ilişkin herhangi bir hükme yer verilmemektedir.

             Diğer taraftan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 3 üncü maddesinde, "Aşağıda yazılı gerçek kişiler Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirilirler:

             1. Türkiye'de yerleşmiş olanlar;

             2. Resmi daire ve müesseselere veya merkezi Türkiye'de bulunan teşekkül ve teşebbüslere bağlı olup adı geçen daire, müessese, teşekkül ve teşebbüslerin işleri dolayısiyle yabancı memleketlerde oturan Türk vatandaşları (Bu gibilerden, bulundukları memleketlerde elde ettikleri kazanç ve iratları dolayısiyle Gelir Vergisi'ne veya benzeri bir vergiye tabi tutulmuş bulunanlar, mezkur kazanç ve iratları üzerinden ayrıca vergilendirilmezler.)"

             4 üncü maddesinde, "Aşağıda yazılı kimseler Türkiye'de yerleşmiş sayılır:

             1. İkametgahı Türkiye'de bulunanlar (İkametgah, Kanunu Medeninin 19'uncu ve müteakip maddelerinde yazılı olan yerlerdir);

             2. Bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar (Geçici ayrılmalar Türkiye'de oturma süresini kesmez.)"

             6 ncı maddesinde, "Türkiye'de yerleşmiş olmayan gerçek kişiler sadece Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilirler."

             7 nci maddesinde ise, "Dar mükellefiyete tabi kimseler bakımından kazanç ve iradın Türkiye'de elde edildiği aşağıdaki şartlara göre tayin olunur:

            ...

             3. Ücretlerde:

             a) Hizmetin Türkiye'de ifa edilmiş veya edilmekte olması veya Türkiye'de değerlendirilmesi;

             ...

             Bu maddenin 3'üncü, 4'üncü, 5'inci ve 7'inci bentlerinde sözü edilen değerlendirmeden maksat, ödemenin Türkiye'de yapılması veya ödeme yabancı memlekette yapılmışsa, Türkiye'de ödeyenin veya nam ve hesabına ödeme yapılanın hesaplarına intikal ettirilmesi veya kârından ayrılmasıdır."

             hükümleri yer almaktadır.

             Diğer taraftan, Türkiye Cumhuriyeti ile Yunanistan Cumhuriyeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması 05/03/2004 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, hükümleri 01/01/2005 tarihinden itibaren uygulanmaktadır.

             Yunanistan mukimi denizaltı kablolama ve koruma işi ile iştigal eden ve bu iş için uzman personeli ve gerekli araçları bulunan ………………… unvanlı şirketinizin Çanakkale Boğazında Lapseki'den Sütlüce'ye yapacağı yukarıda bahsi geçen yaklaşık 23.500 metre uzunluğunda 7 ayrı kablolama projesinden elde edeceği gelirlerin, söz konusu Anlaşma'nın "İşyeri" başlıklı 5 inci maddesi ve "Ticari Kazançlar" başlıklı 7 nci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.  

            Söz konusu Anlaşma'nın "İşyeri" başlıklı 5 inci maddesinin 3 üncü fıkrasının (a) bendi;

            "3. "İşyeri" terimi aynı zamanda aşağıdakileri de kapsar:

            a) 10 ayı aşan bir süre devam eden bir inşaat şantiyesi, yapım, montaj veya kurma projesi veya bunlarla ilgili kontrol faaliyetleri;"

            Anlaşma'nın "Ticari Kazançlar"ı düzenleyen 7 inci maddesinin 1 inci fıkrası ise;

             "1. Bir Akit Devlet teşebbüsüne ait kazanç, söz konusu teşebbüs diğer Akit Devlette yer alan bir işyeri vasıtasıyla ticari faaliyette bulunmadıkça, yalnızca bu Devlette vergilendirilecektir. Eğer teşebbüs yukarıda bahsedilen şekilde ticari faaliyette bulunursa, teşebbüsün kazançları bu diğer Devlette, yalnızca bu işyerine atfedilebilen miktarla sınırlı olmak üzere vergilendirilebilir."

             hükümlerini öngörmektedir.

            Buna göre, Yunanistan mukimi firmanızın Anlaşma'nın 5/3-a bendi kapsamında Türkiye'de bir iş yerine sahip olmaksızın Türkiye'den elde edeceği kazançların vergilendirme hakkı yalnızca Yunanistan'a ait bulunmaktadır.  Söz konusu gelirlerin Türkiye'de bulunan bir iş yeri vasıtasıyla elde edilmesi halinde ise, bu iş yerine atfedilebilen kazançlarla sınırlı olmak üzere Türkiye'nin de vergi alma hakkı doğacaktır.

             Özelge talep formunuzun ve bilahare yapılan yazışmaların incelenmesinden, söz konusu kablolama işinin 35 gün sürdüğü anlaşılmakta olup, Anlaşma'nın 5 inci maddesi kapsamında Türkiye'de  bir iş yeri oluşturmayacağı ve bu şekilde elde edilen kazançlar üzerinden Türkiye'nin vergi alma hakkı olmayacağı değerlendirilmektedir. Bu itibarla, söz konusu inşaat işi dolayısıyla firmanız tarafından elde edilecek gelirlerin yalnızca Yunanistan'da vergilendirilmesi gerekmektedir.

             Diğer taraftan, anılan proje kapsamındaki faaliyetlerin icrası için görevlendirilecek personele yapılacak ücret ödemelerinin vergilendirilmesi hususunun ise, anılan Anlaşma'nın "Bağımlı Faaliyetler" başlıklı 15 inci maddesine göre değerlendirilmesi gerekmektedir.

             Anılan Anlaşma'nın 15 inci maddesinin 1 ve 2 nci fıkralarında;

             "1. 16, 18, 19 ve 20 nci maddelerin hükümleri saklı kalmak üzere, bir Akit Devlet mukiminin bir hizmet dolayısıyla elde ettiği ücret, maaş ve diğer benzeri gelirler, bu hizmet diğer Akit Devlette ifa edilmedikçe, yalnızca bu Devlette vergilendirilecektir. Hizmet diğer Devlette ifa edilirse, buradan elde edilen söz konusu gelir bu diğer Devlette vergilendirilebilir.

             2. 1 inci fıkra hükümlerine bakılmaksızın, bir Akit Devlet mukiminin diğer Akit Devlette ifa ettiği bir hizmet dolayısıyla elde ettiği gelir, eğer:

            a) Gelir elde eden kişi, diğer Devlette ilgili mali yıl içinde başlayan veya biten herhangi bir 12 aylık dönemde bir veya bir kaç seferde toplam 183 günü aşmayan bir süre kalırsa, ve

             b) Ödeme, diğer Devletin mukimi olmayan bir işveren tarafından veya böyle bir işveren adına yapılırsa, ve

             c) Ödeme, işverenin diğer Devlette sahip olduğu bir işyerinden veya sabit yerden yapılmazsa

             yalnızca ilk bahsedilen Devlette vergilendirilecektir."

             hükümlerine yer verilmektedir.

             Anlaşma'nın 15 inci maddesinin 1 inci fıkrasına göre, özelge talep formunda Yunanistan mukimi olduğu belirtilen personelin Türkiye'ye gelmeksizin Yunanistan'da vereceği hizmetler karşılığında elde edeceği ücretleri vergileme hakkı yalnızca Yunanistan'a ait olacaktır. Söz konusu personelin hizmetlerinin Türkiye'de icra edilmesi durumunda ise, Anlaşma'nın 15 inci maddesinin 2 nci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yazılı koşulların birlikte gerçekleşmesi durumunda belirtilen ücretleri vergileme hakkı yalnızca Yunanistan'a ait olacak; bu şartlardan birinin ihlal edilmesi halinde ise Türkiye'nin de vergi alma hakkı doğacak olup, vergileme iç mevzuat hükümlerimiz çerçevesinde yapılacaktır.

             Özelge talep formunuzdan ve bilahare yapılan yazışmalardan, söz konusu kablolama işinde çalışmak üzere görevlendirilecek Yunanistan mukimi personelin ücret ödemelerinin Yunanistan mukimi şirketiniz tarafından yapılacağı ve bu kişinin Türkiye'de 35 gün kalacağı anlaşılmaktadır. Buna göre, söz konusu ücret ödemeleri üzerinden Anlaşma'nın 15 inci maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca vergi alma hakkı yalnızca Yunanistan'a ait bulunmaktadır.

            Öte yandan, Anlaşma hükümlerinin iç mevzuata göre değişiklik getirdiği durumlarda, Anlaşma hükümlerinden yararlanabilmek için, anılan Anlaşma hükümlerine göre Türkiye'de bir iş yeri oluşmayan şirketinizin ve Türkiye'nin vergilendirme hakkı bulunmayan söz konusu Yunanistan mukimi personelinizin Yunanistan'da tam mükellef olduğunu ve tüm dünya kazançları üzerinden bu ülkede vergilendirildiğini Yunanistan yetkili makamlarından alacağı bir belge (mukimlik belgesi) ile kanıtlaması ve bu belgenin aslı ile birlikte Noterce veya Yunanistan'daki Türk Konsolosluklarınca tasdik edilmiş Türkçe tercümesinin birer örneklerini Türkiye'de kendilerine kazanç ve iratları sağlayanlara ibraz etmesi gerekmektedir.

            Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.