Bilindiği üzere, 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 11 inci maddesinde, birinci maddede yazılı kurumlardan kanuni ve iş merkezlerinden her ikisi de Türkiye'de bulunmayanların, yalnız Türkiye'de elde ettikleri kurum kazançları üzerinden dar mükellefiyet esasına göre vergilendirileceği hükme bağlanmıştır. Aynı Kanunun 12 nci maddesinde de dar mükellefiyet mevzuuna giren kazanç ve iratlar sayılmış 1 nmaralı bendinde ise Türkiye'de Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun işyeri olan veya daimi temsilci bulunduran yabancı kurumlar tarafından bu yerlerde veya bu temsilciler vasıtasıyla yapılan işlerden elde edilen ticari kazançların dar mükellefiyet konusuna giren kurum kazancı olarak vergiye tabi tutulacağı belirlenmiştir.

Anılan Kanunun 24 üncü maddesinde de dar mükellefiyete tabi kurumların ticari, zirai ve sair kazanç ve iratları dışında kalan kazanç ve iratları ile telif, imtiyaz, ihtira, işletme, ticaret ünvanı, alameti farika ve benzeri gayri maddi hakların satışı, devir ve temliki mukabilinde alınan bedeller üzerinden % 25 oranında tevkifat yapılacağı hükme bağ-lanmıştır.

Diğer taraftan, 01.01.1995 tarihinden itibaren uygulanmakta olan "Türkiye Cumhuriyeti ile Japonya Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması"nın "işyerine" ilişkin hükümlerini düzenleyen 5 inci maddesinin 3 ve 4 üncü maddesi ile, "ticari kazançların" vergilendirilmesine ilişkin hükümleri düzenleyen 7 nci maddesinin 1 inci fıkraları:

"3. Bir inşaat şantiyesi veya yapım, kurma veya montaj projesi yalnızca altı ayı aşan bir süre devam ettiğinde bir işyeri oluşturur."

"4. Bir Akit Devlet teşebbüsü, diğer Akit Devlette, gerçekleştirdiği inşaat şantiyesi, yapım, kurma veya montaj projesi ile ilgili olarak altı aydan daha uzun bir süre gözetim faaliyetlerinde bulunursa, bu teşebbüsün bu diğer Akit Devlette bir işyerine sahip olduğu ve bu işyeri vasıtasıyla ticari faaliyette bulunduğu kabul edilecektir."

"1. Bir Akit Devlet teşebbüsüne ait kazanç, sözkonusu teşebbüs diğer Akit Devlette yer alan bir işyeri vasıtasıyla ticari faaliyette bulunmadıkça, yalnızca bu Akit Devlette vergilendirilecektir. Eğer teşebbüs yukarıda bahsedilen şekilde ticari faaliyette bulunursa, kazanç bu diğer Akit Devlette, sadece işyerine atfedilebilen miktarla sınırlı olmak üzere, vergilendirilebilir."

hükmünü öngörmektedir.

Bu şekilde Türkiye'de bir işyerine sahip olmanın yarattığı sonuç, bu işyeri aracılığı ile Türkiye'de elde edilen kazançların Türkiye'de iç mevzuatımızın öngördüğü usul ve esaslar çerçevesinde vergilendirilebilecek olmasıdır.

Bu şekilde Türkiye'de ödenecek vergiler ise Anlaşmanın 22 nci maddesinin 2 nci fıkrası hükmü çerçevesinde Japonya'da ödenecek vergilerden mahsup edilebilecektir.

İlgide kayıtlı yazınız ekinde alınan, söz konusu konsorsiyum ile TEAŞ Türkiye Elektrik Üretim-İletim A.Ş. arasında imzalanan genel şartnamenin 4 üncü maddesinde işin kapsamı; "Sözleşme dökümanlarında tanımlandığı gibi; yüklenici tarafından, teknik şartnamede belirtilen şartlar altında, tüm yardımcı tesisleri dahil olarak anahtar teslimi ba-zında, toplam kapasite yaklaşık 1400 MW gücünde olacak doğalgaz yakıtlı bir kombine çevirim santralının tesis ve çalışır durumda TEAŞ'a teslim edilmesi ..... imalat ve/veya teçhiz edilmesi, imalat yerindeki testler, taşımacılık veya şantiyeye teslimat, şantiyedeki mobilizasyon, montaj, yapım ve tüm inşaat işleri ile işin tamamlanması, inşaat ve montaj nezareti ile sorumluluğu için gerekli herşeyin CIF/Şantiye bazında teslimatı, uzmanların getirtilmesi, inşaat ve montaj testleri, santral ve ekipmanın (yardımcılar dahil) devreye alınması, deneme işletmesi, kabul testleri, geçici kabulün gerçekleştirilmesine kadar olan bakım ve ayrıca sözleşmede aksi belirtilmedikçe her türlü iş gücü, malzeme ve yüklenici ekipmanının temin edilmesi, işletme personelinin eğitimi de dahildir." şeklinde belirtilmiştir. Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Türkiye'de yapılan iş sadece montaj işi olmayıp, imalat ve inşaat işini de kapsamaktadır.

Bu durumda, ..... Ind. Ltd. tarafından Türkiye'de icra edilen faaliyetler ticari bir organizasyon içinde yapıldığından, faaliyetin ticari kazanç olarak değerlendirilmesi ve bu faaliyetleri dolayısıyla elde edilecek gelirlerin de yıllık kurumlar vergisi beyannamesi ile beyan edilerek vergilendirilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, ........ Ind. Ltd'nin Türkiye'de elde edeceği gelirlerden Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 24 üncü maddesi hükmü uyarınca tevkifat yapılmayacaktır.

Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.