İlgi (a)'da kayıtlı özelge talep formunuz, 18/11/2015 tarih ve 304354 evrak kayıt numaralı dilekçeniz ve 30.05.2016 tarihli e postanız ve bunların ekleri incelendiğinde, Nevşehir ve Şanlıurfa'daki enerji proje hizmetlerinizde görev almak üzere Bulgaristan'dan, bu ülkedeki yasalar çerçevesinde sosyal güvenliğe tabi olan personel gönderildiği ve verilen hizmete ilişkin faturalara istinaden sorumlu sıfatıyla Katma Değer Vergisi ve stopaj kesintisinin yapılıp yapılmayacağı konusunda Başkanlığımız görüşlerinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

            KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN

            5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, Kanun'un 1 inci maddesinde sayılı kurumlardan kanunî ve iş merkezlerinin her ikisi de Türkiye'de bulunmayanların, dar mükellefiyet esasında, sadece Türkiye'de elde ettikleri kazançları üzerinden vergilendirileceği hükme bağlanmış olup üçüncü fıkrasında ise dar mükellefiyette kurum kazancını oluşturan kazanç ve iratlar sayılmıştır.

            Aynı Kanun'un 30 uncu maddesinde, dar mükellefiyete tabi kurumların maddede sayılan kazanç ve iratları üzerinden, bu kazanç ve iratları avanslar da dahil olmak üzere nakden veya hesaben ödeyen veya tahakkuk ettirenler tarafından kurumlar vergisi kesintisi yapılacağı hükme bağlanmış olup serbest meslek kazançlarında yapılacak kesinti oranı, 2009/14593 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca 03/02/2009 tarihinden itibaren, petrol arama faaliyetleri dolayısıyla sağlanacak kazançlarda %5, diğer serbest meslek kazançlarında %20 olarak belirlenmiştir.

            ÇİFTE VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME ANLAŞMALARI YÖNÜNDEN

            "Türkiye Cumhuriyeti ile Bulgaristan Cumhuriyeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması" 01.01.1998 tarihinden itibaren uygulanmakta olup, söz konusu Anlaşmanın  "Serbest Meslek Faaliyetleri" başlıklı 14 üncü maddesinde,

            "1. Bir Akit Devlet mukiminin serbest meslek faaliyetleri veya bağımsız nitelikteki diğer faaliyetleri dolayısıyla elde ettiği gelir, bu kişi diğer Akit Devlette faaliyetlerini icra etmek için sürekli kullanabileceği sabit bir yere sahip olmadıkça, yalnızca bu Devlette vergilendirilebilecektir. Eğer kişi böyle bir sabit yere sahip olursa, gelir bu diğer Devlette, söz konusu sabit yere atfedilebilen miktarla sınırlı olmak üzere vergilendirilebilir.

            2."Serbest meslek faaliyetleri" terimi, özellikle bağımsız olarak yürütülen bilimsel, edebi, sanatsal, eğitici veya öğretici faaliyetleri, bunun yanı sıra doktorların, avukatların, mühendislerin, mimarların, dişçilerin ve muhasebecilerin bağımsız faaliyetlerini kapsamına alır."

            hükümleri yer almaktadır.

            Buna göre, Bulgaristan mukimi firmadan alınan kuruluma yönelik danışmanlık hizmeti karşılığında şirketiniz tarafından yapılan ödemelerin, Anlaşmanın 14 üncü maddesi kapsamında serbest meslek kazancı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.  Bulgaristan mukimi firmanın, bu faaliyetlerini Türkiye'de  bir sabit yer vasıtasıyla icra etmesi durumunda, bu şekilde elde edilecek gelir iç mevzuat hükümlerimiz çerçevesinde ve söz konusu sabit yere atfedilebilen miktarla sınırlı olmak üzere Türkiye'de vergilendirilebilecek; böyle bir sabit yere sahip olunmaması durumunda ise söz konusu gelirler, Bulgaristan'da vergilendirilebilecektir.

            Anlaşmada geçen sabit yer kavramı işyeri kavramı ile benzerlik taşıdığından Türkiye'de bir sabit yerin olup olmadığı hususunda Anlaşmanın bir örneği ekli  "işyeri"ne ilişkin 5 inci madde hükümlerinin  dikkate alınması gerekmektedir.

            Anlaşma hükümlerine göre serbest meslek kazançları yönünden Türkiye'de vergi ödenmesi durumunda ödenen bu vergiler, Anlaşma'nın "Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi"ne ilişkin 22 nci maddesi çerçevesinde Bulgaristan'da mahsup edilebilecektir.

            Diğer taraftan, söz konusu proje kapsamındaki faaliyetlerin icrası için görevlendirilen personele yapılan ücret ödemelerinin vergilendirilmesi hususunun ise Anlaşmanın, bir örneği ekli 15 inci maddesine göre değerlendirilmesi gerekmekte olup Bulgaristan mukimi personelin Türkiye'de ifa ettiği hizmet dolayısıyla elde ettiği geliri vergileme hakkı, Anlaşmanın 15 inci maddesinin 2 nci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yazılı koşulların birlikte gerçekleşmesi durumunda, yalnızca Bulgaristan'a ait olacak; bu şartlardan birinin ihlal edilmesi halinde ise Türkiye'nin de vergi alma hakkı doğacak olup vergileme, iç mevzuat hükümlerimiz çerçevesinde yapılacaktır.

            Anlaşma hükümlerinin iç mevzuata göre değişiklik getirdiği durumlarda, Anlaşma hükümlerinden yararlanmak isteyenlerin Bulgaristan'da tam mükellef olduklarını ve tüm dünya kazançları üzerinden bu ülkede vergilendirildiklerini Bulgaristan yetkili makamlarından alınacak belge ile kanıtlamaları ve bu belgenin aslı ile noterce veya Bulgaristan'daki Türk Konsolosluklarınca tasdik edilen Türkçe tercümesinin bir örneğinin vergi sorumlularına veya ilgili vergi dairesine ibraz edilmesi gerekmektedir.

            KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN

            3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunu'nun;

            -1/1 inci maddesinde, ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye'de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV ye tabi olduğu,

            -6/b maddesinde, hizmet ifalarında işlemin (hizmetin) Türkiye'de yapılmış sayılması için, hizmetin Türkiye'de yapılması veya hizmetten Türkiye'de faydalanılması gerektiği, -8 inci maddesinde, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanların verginin mükellefi olduğu,

            -9/1 inci maddesinde, mükellefin Türkiye içinde ikametgâhının, işyerinin, kanuni merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Maliye Bakanlığının vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabileceği,

            hüküm altına alınmıştır.

            KDV Genel Uygulama Tebliğinin "I/C-2.1.2.1. İkametgahı, İşyeri, Kanuni Merkezi ve İş Merkezi Türkiye'de Bulunmayanlar Tarafından Yapılan İşlemler" başlıklı bölümünde;

             "3065 sayılı Kanunun 1 inci maddesine göre bir hizmetin KDV'nin konusuna girebilmesi için Türkiye'de ifa edilmesi gerekmektedir. Aynı Kanunun (6/b) maddesinde ise Türkiye'de yapılan veya faydalanılan hizmetlerin Türkiye'de ifa edilmiş sayılacağı hükme bağlanmıştır.

            Buna göre, ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayanların Türkiye'de yaptığı hizmetler ile bunların yurt dışında yaptığı ancak Türkiye'de faydalanılan hizmetler KDV'ye tabi olacaktır.

            Bu gibi hizmet ifalarında mükellef, esas olarak hizmeti ifa eden olmakla birlikte, Türkiye'de ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmadığından, KDV'nin tamamı, hizmetten faydalanan yurt içindeki muhatap tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenecektir.

            Hizmetin vergiden müstesna olması ve hizmetin yurt dışında yapılıp hizmetten yurt dışında faydalanılması halinde, mükellef veya sorumlu sıfatıyla KDV beyan edilmeyecektir.

            KDV'nin sorumlu sıfatıyla beyan edilmesi için hizmetten Türkiye'de faydalanan muhatabın KDV mükellefi olması şart değildir. KDV mükellefiyeti bulunmayanlar da söz konusu hizmetler nedeniyle KDV tevkifatı yaparak 2 No.lu KDV Beyannamesi ile beyan etmek ve ödemek zorundadır.

            ..." açıklamalarına yer verilmiştir.

            Özelge talep formunuza ekli 15/09/2015 tarih ve 4 sayılı faturanın Şirketiniz adına düzenlendiği anlaşılmaktadır.

             Buna göre, yukarıdaki paragrafta yer alan elektrik yükleme hizmeti karşılığı faturayla ilgili yapılan ödemeler katma değer vergisine tabi olup, söz konusu hizmet bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisinin, şirketinizce sorumlu sıfatıyla 2 no.lu KDV beyannamesi ile beyan edilerek kanuni süresinde ödenmesi gerekmektedir. Ödenen verginin aynı döneme ait 1 No.lu KDV beyannamesinde indirim konusu yapılabileceği tabiidir.

            Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.