İlgide kayıtlı özelge talep formunda, Gürcistan mukimi firmadan inşaat işlerinde kullanılmak üzere kiralama yoluyla iş makinesi getirileceği, yapılacak olan sözleşmeye göre Gürcistan mukimi firma tarafından aylık kiralama faturası düzenleneceği belirtilerek, bu faturalara istinaden yapılacak ödemelere hangi oranda tevkifat uygulanacağı hususunda bilgi talep edildiği anlaşılmakta olup konu hakkında Başkanlığımız görüşü aşağıda açıklanmaktadır.

            KURUMLAR VERGİSİ YÖNÜNDEN

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında; Kanun'un birinci maddesinde sayılı kurumlardan kanuni ve iş merkezlerinden her ikisi de Türkiye içinde bulunmayanların sadece Türkiye'de elde ettikleri kazançları üzerinden vergilendirileceği; üçüncü fıkrasında ise dar mükellefiyet mevzuuna giren kurum kazancının hangi kazanç ve iratlardan oluştuğu belirtilmiştir. Anılan maddenin üçüncü fıkrasının (ç) bendinde de taşınır ve taşınmazlar ile hakların Türkiye'de kiralanmasından elde edilen kazançların, dar mükellefiyet konusuna giren kurum kazancı olarak vergilendirileceği hükme bağlanmıştır.

Aynı maddenin dördüncü fıkrasında ise maddede belirtilen kazanç ve iratlar ile gelir unsurlarının Türkiye'de elde edilmesi ve Türkiye'de daimi temsilci bulundurulması konularında 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 7 nci maddesinin beşinci fıkrasına göre dar mükellefiyete tabi olanlar açısından gayrimenkul sermaye iratlarının elde edilmesi, gayrimenkulün Türkiye'de bulunmasına ve bu mahiyetteki mal ve hakların Türkiye'de kullanılması veya Türkiye'de değerlendirilmesine bağlanmıştır. Bu maddenin 3 üncü, 4 üncü, 5 inci ve 7 nci bentlerinde sözü edilen değerlendirmeden maksat, ödemenin Türkiye'de yapılması veya ödeme yabancı memlekette yapılmışsa, Türkiye'de ödeyenin veya nam ve hesabına ödeme yapılanın hesaplarına intikal ettirilmesi veya kârından ayrılmasıdır.

Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 30 uncu maddesinde, dar mükellefiyete tabi kurumların maddede sayılan kazanç ve iratları üzerinden, bu kazanç ve iratları avanslar da dahil olmak üzere nakden veya hesaben ödeyen veya tahakkuk ettirenler tarafından kurumlar vergisi kesintisi yapılacağı hükme bağlanmış olup, 2009/14593 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile gayrimenkul sermaye iratlarından yapılacak kesinti oranı, 3226 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu kapsamındaki faaliyetlerden sağlanacak gayrimenkul sermaye iratlarında %1, diğerlerinde %20 olarak belirlenmiştir.

Ayrıca, iş makinesini kiraladığınız firmanın şirketinizle ilişkili kişi konumunda olması halinde, kira bedellerine ilişkin olarak 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 13 üncü maddesinde yer alan "Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı" hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.

ÇİFTE VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME ANLAŞMALARI YÖNÜNDEN

"Türkiye Cumhuriyeti ile Gürcistan Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması" 01.01.2011 tarihinden itibaren uygulanmaktadır.

Merkezi Lübnan'da bulunan firmanın "… Türkiye İstanbul Şubesi" olan şirketinizin Gürcistan mukimi firmadan geçici ithalatla kiraladığı iş makineleri karşılığında yapacağı ödemelerin Türkiye-Gürcistan Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması'nın "İşyeri"ni düzenleyen 5 inci ve "Ticari Kazançlar"ı düzenleyen 7 nci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Anılan Anlaşma'nın "Ticari Kazançlar"a ilişkin 7 nci maddesinin 1 inci fıkrasında;

            "1. Bir Akit Devlet teşebbüsüne ait kazanç, söz konusu teşebbüs diğer Akit Devlette yer alan bir işyeri vasıtasıyla ticari faaliyette bulunmadıkça, yalnızca bu Devlette vergilendirilecektir. Eğer teşebbüs yukarıda bahsedilen şekilde ticari faaliyette bulunursa, teşebbüsün kazançları yalnızca işyerine atfedilebilen miktarla sınırlı olmak üzere bu diğer Devlette vergilendirilebilir."

hükmü öngörülmektedir.

Anlaşma'nın "İşyeri" başlıklı 5 inci maddesinde ise hangi hallerde diğer Devlette bir işyeri oluşup oluşmayacağı açıkça belirtilmiştir.

Bu kapsamda, Gürcistan mukimi firmanın Türkiye'de Anlaşma'nın 5 inci maddesi kapsamında bir iş yerine sahip olmaksızın iş makinesi kiralaması dolayısıyla elde edeceği kazançlardan vergi alma hakkı Anlaşma'nın yukarıda yer verilen 7 nci maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca yalnızca Gürcistan'a aittir.

Bununla birlikte, söz konusu kazançların Türkiye'de bir işyeri vasıtasıyla elde edilmesi durumunda ise, bu işyerine atfedilebilen kazançlarla sınırlı olmak üzere Türkiye'nin de vergi alma hakkı doğacaktır. Türkiye'de vergileme yapılırken, vergileme, iç mevzuatımızdaki usul ve esaslar çerçevesinde yapılacaktır.

Gürcistan mukimi firmanın Türkiye'de bulunan bir iş yeri vasıtasıyla gelir elde etmesi durumunda Türkiye'de ödeyeceği vergi, anılan Anlaşma'nın "Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Yöntemi"ne ilişkin 22 inci maddesi uyarınca Gürcistan'da ilgili gelire ilişkin hesaplanacak vergiden mahsup edilecektir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.