Türkiye ile Avrupa Toplulugu arasinda ortaklik olusturan Ankara Anlasmasi uyarinca akdedilerek, 22/07/1971 tarih ve 1448 sayili kanunla onaylanmasi uygun bulunmus ve 21/12/11972 tarih ve 7/5476 sayili Bakanlar Kurulu karari ile onaylanarak 01/01/1973 tarihinde yürürlüge girmistir.

BASLANGIÇ

Bir yandan,

Türkiye Cumhurbaskani,

Öte yandan,

Majeste Belçika Krali,

Federal Almanya Cumhurbaskani,

Fransa Cumhurbaskani,

Italya Cumhurbaskani,

Altes Ruayal Lüksemburg Büyük Dükü,

Majeste Hollanda Kraliçesi,

ve Avrupa Topluluklari Konseyi,

Türkiye ile Avrupa Ekonomik Toplulugu arasinda bir Ortaklik Yaratan Anlasma'nin ortakligin hazirlik döneminden sonra bir geçis dönemi öngördügünü gözönünde bulundurarak,

Ortaklik Anlasmasi hedeflerine uygun olarak, Hazirlik döneminin Türkiye ile Avrupa Ekonomik Toplulugu arasinda genellikle ekonomik iliskilerin güçlendirilmesine ve özellikle ticari alisverislerin gelismesine büyük ölçüde katkida bulundugunu kaydederek,

Hazirlik döneminden geçis dönemine intikal için sartlarin bir araya geldigi kanisina vararak,

Söz konusu geçis döneminin gerçeklesme sartlari, usulleri, sira ve süreleri ile ilgili hükümlerini bir katma protokol ile tespit etmeye, azmederek,

Geçis dönemi süresince Akit Taraflar'in, karsilikli ve dengeli yükümler esasi üzerinden Türkiye ile Topluluk arasinda bir gümrük birliginin gitgide yerlesmesini ve ortakligin iyi islemesini saglamak amaciyla, Türkiye'nin ekonomik politikalarinin Toplulugunkilere yaklastirilmasini ve bunun için gerekli ortak eylemlerin gelistirilmesini saglayacaklarini gözönünde tutarak,

TÜRKIYE CUMHURBASKANI:

Disisleri Bakani

Bay Ihsan Sabri Çaglayangil'i,

MAJESTE BELÇIKA KRALI:

Disisleri Bakani

Bay Pierre Harmel'i,

FEDERAL ALMANYA CUMHURBASKANI:

Disisleri Bakani

Bay Walter Scheel'i,

FRANSA CUMHURBASKANI:

Disisleri Bakani

May Maurice Schumann'i

ITALYA CUMHURBASKANI:

Disisleri Bakanligi Müstesari

Bay Mario Pedini'yi,

ALTES RUAYAL LÜKSEMBURG BÜYÜK DÜKÜ:

Disisleri Bakani

Bay Gaston Thorn'u,

MAJESTE HOLLANDA KRALIÇESI:

Disisleri Bakani

Bay J.M.A.H. Luns'u,

AVRUPA TOPLULUKLARI KONSEYI:

Avrupa Topluluklari Konseyi Dönem Baskani

Bay Walter Scheel'i,

Avrupa Topluluklari Komisyonu Baskani

Bay Franco Maria Malfatti'yi,

Tam yetki ile atamislardir. Adlari geçenler, yetki belgelerinin karsilikli olarak verilmesinden ve bunlarin usul ve sekil bakimindan uygunluklarinin anlasilmasindan sonra,

Ortaklik Anlasmasi'na eklenen asagidaki hükümler üzerinde uyusmuslardir:

MADDE - 1.

Türkiye ile Avrupa Ekonomik Toplulugu arasinda bir ortaklik yaratan Anlasma'nin 4. maddesinde belirtilen Geçis Dönemi'nin gerçeklesme sartlari, usulleri, sira ve süreleri, bu protokol ile tespit edilmistir.

KISIM: I

Mallarin Serbest Dolasimi

MADDE - 2.

1. Bu kismin I. bölümünün I. kesimi ile II. bölümü hükümleri:

a) Türkiye veya Topluluk'ta serbest dolasim durumunda bulunan üçüncü ülkeler çikisli maddelerden tamamen veya kismen elde edilenler de dahil olmak üzere, Türkiye veya Topluluk'ta üretilen mallara,

b) Türkiye ve Topluluk'ta serbest dolasim durumunda bulunan üçüncü ülkeler çikisli mallara, uygulanir.

2. Türkiye veya Topluluk'ta ithal islemleri tamamlanmis, gerekli Gümrük Vergisi ve es etkili vergi veya resimleri tahsil edilmis ve bu vergi veya resimleri tam veya kismi bir iadeden yararlanmamis olan üçüncü ülkeler çikisli mallar, Türkiye veya Topluluk'ta serbest dolasim durumunda sayilir.

3. Kaynagi veya çikis nedeni ile özel bir gümrük rejiminden yararlanarak üçüncü ülkelerden Türkiye veya Topluluga ithal edilmis mallar, diger Akit Taraf'a tekrar ihraç edildiginde serbest dolasim durumunda sayilamaz. Bununla beraber, Ortaklik Konseyi, tespit edecegi sartlar içinde, bu kurala sapmalar getirebilir.

4. 1. ve 2. fikralarin hükümleri bu Protokol'ün imzasi tarihinden itibaren Türkiye veya Topluluk'tan ihraç edilen mallara uygulanir.

MADDE - 3.

1. Bu kismin I. bölümünün I. kesimi ile II. bölümü hükümleri, Türkiye veya Topluluk'ta elde edilen ve imaline Türkiye veya Topluluk'ta serbest dolasim durumunda bulunmayan üçüncü ülkeler çikisli maddeler giren mallara da uygulanir. Bununla beraber, söz konusu mallarin bu hükümlerden yararlanabilmesi, imallerine giren, söz konusu mallarin bu hükümlerden yararlanabilmesi, imallerine giren üçüncü ülkeler maddeleri için Ortak Gümrük Tarifesi'nde öngörülen vergi hadlerinin belli bir yüzdesine esit bir fark giderici verginin ihracatçi devlette tahsiline baglidir. Ortaklik Konseyi'nin belirtecegi her dönem için tespit edecegi bu oran, Ithalatçi Devlet tarafindan bu mallara taninan tarife indirimine bagli olarak degisir. Ortaklik Konseyi, üye Devletler arasindaki alis verislerde 1 Temmuz 1968 tarihinden önce bu konuda yürürlükte olan kurallari gözönünde tutarak, fark giderici verginin tahsil usullerini de tespit eder.

2. Bununla beraber, bu maddede belirtilen sartlar içinde elde edilmis olan mallarin Türkiye ve Topluluk tarafindan ihraci sirasinda, bu Protokolle tespit edilmis bulunan degisik gümrük indirimi sira ve sürelerine göre diger Akit Taraf'a ithal edilen mallarin çogunlugu için Gümrük Vergileri indirim orani %20'yi asmadikça, fark giderici vergi alinmaz.

MADDE - 4.

Ortaklik Konseyi, 2. ve 3. maddelerin uygulanmasi için gerekli idari isbirligi usullerini, Üye Devletler arasindaki mal alisverisleri konusunda Toplulukça kararlastirilan usulleri gözönünde tutarak, tespit eder.

MADDE - 5.

1. Gerek Gümrük Vergileri, gerek miktar kisitlamalari, gerekse ithalattaki bütün es etkili tedbirlerin diger herhangi bir ticaret politikasi tedbirinin uygulanmasindan meydana gelen uyarsizliklarin alisverislerde yön degismelerine yol açmak veya ülkesinde ekonomik güçlüklere sebep olmak tehlikesini dogurdugu kanisina varan her Akit Taraf Ortaklik Konseyi'ne basvurabilir ve Konsey, gerektiginde, bu uyarsizliklardan dogabilecek zararlari önleyecek nitelikte usulleri tavsiye eder.

2. Alis verislerde yön degismeleri veya ekonomik güçlükler ortaya çiktiginda bunlarin ivedi bir eylemi gerektirdigi kanisina varan ilgili Taraf gerekli korunma tedbirlerini kendisi alabilir, ve bunlari Ortaklik Konseyi'ne geciktirmeksizin bildirir; Ortaklik Konseyi ilgili Tarafin bu tedbirleri degistirmesi veya kaldirmasi gerekip gerekmedigi hususunda karar verebilir.

3. Bu tedbirlerin seçiminde, ortakligin isleyisini ve özellikle alis verislerin normal gelismesini en az bozacak olanlara öncelik verilmelidir.

MADDE - 6.

Geçis Dönemi süresinde Akit Taraflar, Topluluk üyesi devletlerce daha önce yapilmis yaklastirmalari da gözönünde tutarak, gümrüklerin ilgili kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerini, Ortakligin iyi islemesinin gerektirdigi ölçüde, yaklastirma yoluna giderler.

BÖLÜM: I (Gümrük Birligi)

KESIM - I.

Türkiye ve Topluluk arasinda Gümrük Vergilerinin kaldirilmasi

MADDE - 7.

1. Akit Taraflar, aralarinda ithalat ve ihracata yeni Gümrük Vergileri veya es etkili vergi veya resimler koymakta ve bu Protokol'ün yürürlüge giris tarihinde karsilikli ticari iliskilerinde uyguladiklari gümrük vergileri ile es etkili vergi veya resimleri artirmaktan sakinirlar.

2. Bununla beraber, Anlasma sonuçlarinin gerçeklesmesi için gerekli oldugunda, Ortaklik Konseyi Akit Taraflar'i ihracata yeni gümrük vergileri veya es etkili vergi veya resimler koymaya yetkili kilabilir.

MADDE - 8.

Türkiye ve Topluluk arasinda yürürlükte olan ithalat gümrük vergileri ile es etkili vergi veya resimler, bu Protokolün 9 ila 11. maddelerinde öngörülen sartlar içinde, gitgide kaldirilir.

MADDE - 9.

Topluluk, bu Protokol'ün yürürlüge girisinde, Türkiye çikisi ithalata uyguladigi Gümrük Vergileri ile es etkili vergi veya resimleri kaldirir.

MADDE - 10.

1. Her madde için Türkiye'nin yapacagi birbirini izleyecek indirimlerin uygulanacagi temel vergi, Protokol'ün imzasi tarihinde Topluluga karsi fiilen uygulanan vergidir.

2. Türkiye tarafindan yapilacak indirimlerin sira ve süreleri asagidaki sekilde tespit edilmistir: Ilk indirim bu Protokol'ün yürürlüge girisinde uygulanir. Ikinci ve üçüncü indirimler sirasiyla üç yil ve bes yil sonra yapilir. Dördüncü ve daha sonraki indirimler ise, son indirim Geçis Döneminin sonunda gerçeklestirilecek sekilde, her yil uygulanir.

3. Her indirim, her maddenin temel vergisi %10 azaltilarak yapilir.

MADDE - 11.

10. maddenin 2. ve 3. fikralari hükümlerinden sapma olarak, Türkiye, 3 sayili ekte yer alan maddeler için, Topluluga uyguladigi temel vergileri, yirmi iki yillik bir dönemde, asagidaki sira ve sürelerle, gitgide kaldirir: Bu Protokol'ün yürürlüge girisinde her vergi üzerinden %5 indirim yapilir. %5 oranindaki diger üç indirim sirasiyla üç, alti ve on yil sonra uygulanir. %10 oranindaki diger sekiz indirimin her biri, sirasiyla bu Protokol'ün yürürlüge girisinden oniki, onüç, onbes, onyedi, onsekiz, yirmi, yirmibir ve yirmiiki yil sonra yapilir.

MADDE - 12.

1. Bu Protokol yürürlüge girdigi sirada Türkiye'de olmayan yeni bir isleme sanayiinin kurulup gelismesini korumak veya mevcut bir isleme sanayiinin o sirada uygulanmakta olan Türk Kalkinma Plani'nda öngörülen gelismesini saglamak amaciyla Türkiye, Geçis Döneminin ilk sekiz yilinda, asagidaki sartlarla, 3 sayili ekte gerekli degisiklikleri yapabilir:

- Bu degisikliklerin tümü, 1967 yilina ait Topluluk çikisli toplam ithalat degerinin %10'unu asmamalidir,

- 3 sayili ekte yer alan tüm maddelerin, yine 1967 yili rakamlarina göre hesaplanan Topluluk çikisli ithalat degeri artmamalidir.

3 sayili eke alinan maddelere, 11. madde hükümlerine göre hesaplanmis olan vergiler derhal uygulanabilir; bu ekten çikarilanlara 10. madde hükümlerine göre hesaplanmis olan vergiler derhal uygulanir.

2. Türkiye, yukaridaki hükümler uyarinca almayi tasarladigi tedbirleri Ortaklik Konseyi'ne bildirir.

3. Yukaridaki 1. fikrada belirtilen amaçla ve 1967 yilinda Topluluk çikisli ithalatin %10'u ile sinirli kalmak üzere, Geçis Dönemi süresince Ortaklik Konseyi, Türkiye'yi 10. madde hükmüne giren maddelerin ithalatinda, kaldirilan Gümrük Vergilerini yeniden koymak, olanlari artirmak veya yeni vergiler koymaya yetkili kilabilir.

Bu tarife tedbirleri, etkiledigi tarife pozisyonlarinin her birinde, Topluluk çikisli ithalata uygulanan vergileri, ad valorem %25'in üstünde bir orana çikaramaz.

4. Ortaklik Konseyi 1. ve 3. fikralar hükümlerinin disina çikabilir.

MADDE - 13.

1. 9 ila 11. maddeler hükümlerine bagli olmaksizin, Akit Taraflar - özellikle ekonomik kalkinmasini tesvik için gerekli bazi mallarin ithalatini kolaylastirmak amaciyla Türkiye - birbirlerinden ithal ettikleri maddelere uygulanan vergilerin tahsili, karsi tarafa bildirmek suretiyle tamamen veya kismen durdurabilirler.

2. Akit Taraflar, genel ekonomik durumlari ve ilgili sektörün durumu elverdigi takdirde, diger tarafa karsi gümrük vergilerini 9 ila 11. maddelerde öngörülenden daha hizli bir sira ve süre içinde indirmeye hazir olduklarini bildirirler. Ortaklik Konseyi bu amaçla tavsiyelerde bulunur.

MADDE - 14.

Türkiye'nin ortaklik disi bir ülkeye karsi, gümrük vergilerine es etkili bir vergi veya resmi, 10. ve 11. maddelerde öngörülenden daha hizli bir sira ve süre ile kaldirma yoluna gitmesi halinde, ayni sira ve süre, bu vergi veya resmin Topluluga karsi kaldirilmasi için de uygulanacaktir.

MADDE - 15.

7. maddenin 2. fikrasi hükümleri sakli kalmak üzere, Akit Taraflar, bu protokolün yürürlüge girisinden en geç dört yil sonra, aralarindaki ihracat gümrük vergileri ile es etkili vergi veya resimleri kaldirirlar.

MADDE - 16.

1. 7. maddenin 1. fikrasiyla 8 ila 15. (dahil) maddeler hükümleri mali nitelikteki gümrük vergilerine de uygulanir.

2. Türkiye ve Topluluk, bu Protokol'ün yürürlüge girisiyle birlikte, mali nitelikteki gümrük vergilerini Ortaklik Konseyi'ne bildirirler.

3. Türkiye, bu mali nitelikteki gümrük vergileri yerine 44. madde hükümlerine uygun bir iç vergi veya resim koymak hakkini sakli tutar.

4. Ortaklik Konseyi, Türkiye'de mali nitelikteki bir gümrük vergisi yerine bir iç vergi veya resim konulmasinin ciddi güçlükler yaratacagini tespit ettigi takdirde, en geç geçis dönemi sonunda kaldirilmak sartiyla, Türkiye'ye bu vergiyi yürürlükte birakmak yetkisini tanir. Yetki, bu Protokolün yürürlüge girisinden itibaren oniki ay içinde istenmelidir.

Türkiye, Ortaklik Konseyi tarafindan bir karar verilinceye kadar, söz konusu vergileri geçici olarak yürürlükte birakabilir.

KISIM: II

Ortak Gümrük Tarifesi'nin Türkiye tarafindan kabulü

MADDE - 17.

Türk Gümrük Tarifesi'nin Ortak Gümrük Tarifesi'ne uyumu, bu Protokol'ün imzasi tarihinde Türkiye'nin üçüncü ülkelere fiilen uyguladigi vergilerden hareket edilerek, Geçis Dönemi içinde, asagidaki usullerle yapilir:

1. Yukarida belirtilen tarihte Türkiye tarafindan fiilen uygulanan vergi hadleri, Ortak Gümrük Tarifesi hadlerine göre, fazla veya eksik olarak, %15'i asan bir farklilik göstermeyen maddelere, 10. maddede öngörülen ikinci indirimden bir yil sonra, Ortak Gümrük Tarifesi hadleri uygulanir.

2. Diger hallerde Türkiye, 10. maddede öngörülen ikinci indirimden bir yil sonra, bu Protokolün imzasi tarihinde fiilen uyguladigi gümrük haddi ile Ortak Gümrük Tarifesi haddi arasindaki farki %20 oraninda azaltan Gümrük Vergisi hadleri uygulanir.

3. Bu fark, 10. maddede öngörülen besinci ve yedinci Gümrük Vergisi indirimleri sirasinda, yeniden %20 oraninda azaltilir.

4. Ortak Gümrük Tarifesi, 10. maddede öngörülen onuncu gümrük vergisi indirimi ile birlikte tam olarak uygulanir.

MADDE - 18.

17. madde hükmünden sapma olarak ve 3 sayili ekte yer alan maddeler için Türkiye, yirmiiki yillik bir süre içinde, asagidaki usullere göre, tarifesinin uyumu yoluna gider:

1. Bu protokolün imzasi tarihinde Türkiye tarafindan fiilen uygulanan vergi hadleri; ortak gümrük tarifesi hadlerine göre, fazla veya eksik olarak %15'i asan bir farklilik göstermeyen maddelere, 11. maddede öngörülen dördüncü vergi indirimi sirasinda, ortak gümrük tarifesi hadleri uygulanir.

2. Diger hallerde, Türkiye, 11. maddede öngörülen dördüncü vergi indirimi sirasinda, bu protokolün imzasi tarihinde fiilen uyguladigi gümrük haddi ile ortak gümrük tarifesi haddi arasindaki farki %20 oraninda azaltan gümrük vergisi hadleri uygular.

3. Bu fark, 11. maddede öngörülen yedinci ve dokuzuncu indirimler yapilirken, sirasiyla, %30 ve %20 oraninda yeniden azaltilir.

4. Ortak gümrük tarifesi yirmiikinci yilin sonunda tam olarak uygulanir.

MADDE - 19.

1. 1967 yili toplam ithalatinin deger olarak %10'unu asmayan bir kisim maddeler için, Türkiye, Ortaklik Konseyi'nde danismadan sonra, 17. ve 18. maddeler uyarinca üçüncü ülkelere yapacagi gümrük vergisi indirimlerini, bu protokolün yürürlüge girisini izleyen yirmiikinci yilin sonuna kadar ertelemeye yetkilidir.

2. 1967 yili toplam ithalatinin deger olarak % 5 ini asmayan bir kisim maddeler için Türkiye, ortaklik konseyinde danismadan sonra, üçüncü ülkelere yirmi iki yillik sürenin ötesinde de ortak gümrük tarifesi hadleri üstünde vergi uygulamaya yetkilidir.

3. Bununla beraber, yukaridaki fikralar hükümlerinin uygulanmasinin ortaklik içinde mallarin serbest dolasimina zarar vermemesi gerekir ve bu uygulama Türkiye'nin 5 inci madde hükümlerine basvurmasina yol açamaz.

4. Gümrük tarifesinin ortak gümrük tarifesine uyumunu hizlandirmasi halinde, Türkiye bu bölümde öngörülen uygulamalardan dogana es bir tercihi topluluga sakli tutar.

Ortaklik konseyinin ön müsaadesi olmadikça, 3 sayili ekte yer alan maddeler için geçis döneminin sonundan önce bu hizlandirma yapilamaz.

5. 16. maddenin 4 üncü fikrasinin 1 inci bendinde öngörülen yetki talebine konu olan veya 16. maddenin 4 üncü fikrasinin 2. bendi uyarinca geçici olarak yürürlükte birakabilecegi Gümrük Vergileri için Türkiye, 17. ve 18. maddeler hükümlerini uygulamakla yükümlü degildir. Yetki süresinin bitiminde Türkiye bu maddelerin uygulanmasiyla ulasilmis olacak vergi hadlerine uygular.

MADDE - 20.

1. Türkiye'nin ikili ticaret anlasmalarinin islemesi, bu protokol hükümleri veya bu protokolün uygulanmasi yolunda alinan tedbirler dolayisiyla hissedilir sekilde aksarsa, Türkiye, söz konusu anlasmalarla bagli bulundugu ülkeler çikisli bazi maddelerin ithalini kolaylastirmak için, ortaklik konseyinin ön müsaadesi ile sifir veya indirilmis Gümrük Vergili tarife kontenjanlari açmaya yetkilidir.

2. 1 inci fikrada belirtilen tarife kontenjanlarinin asagidaki sartlara uymalari halinde, bu müsaade verilmis sayilir:

a) Bu kontenjanlarin yillik toplam degeri istatistik verilerin bulundugu son üç yil içinde Türkiye'nin üçüncü ülkeler çikisli ithalatinda, 4 sayili ekte belirtilen kaynaklarla gerçeklestirilen ithalat çikarildiktan sonra bulunacak ortalama degerin %10'unu asmamalidir. %10 tutarindaki bu miktardan 4 sayili ek çerçevesinde üçüncü ülkelerden gümrük vergilerinden muaf olarak yapilan ithalatin miktari düsülür.

b) Her madde için, tarife kontenjanlari çerçevesinde öngörülen ithalat degeri, Türkiye'nin, istatistik verileri bulunan son üç yil için üçüncü ülkeler çikisli ithalat degeri ortalamasinin üçte birini geçmemelidir.

3. Türkiye, 2. fikra hükümlerine uygun olarak almayi düsündügü tedbirleri Ortaklik Konseyi'ne bildirir.

Ortaklik Konseyi, geçis döneminin sonunda, 2. fikra hükümlerinin kaldirilmasinin veya degistirilmesinin gerekip gerekmedigine karar verebilir.

4. Bir tarife kontenjani çerçevesinde uygulanan vergi, hiçbir halde, Türkiye tarafindan Topluluk çikisli ithalatta fiilen uygulanan vergiden düsük olamaz.

BÖLÜM: II (Akit Taraflar arasinda miktar kisitlamalarinin kaldirilmasi)

MADDE - 21.

Asagidaki hükümler sakli kalmak üzere, Akit Taraflar arasinda ithalat miktar kisitlamalari ve es etkili bütün tedbirler yasaklanmistir.

MADDE - 22.

1. Akit Taraflar, aralarinda, ithalata yeni miktar kisitlamalari ve es etkili tedbirler koymaktan sakinirlar.

2. Bununla beraber, bu protokolün yürürlüge girisinde, Türkiye yönünden bu yüküm, 1967 yilinda Topluluk çikisli özel ithalatinin ancak %35'i için uygulanir. Bu protokolün yürürlüge girisinden üç, sekiz, on üç ve on sekiz yil sonra bu oran, sirasiyla %40, 45, 60 ve 80'e yükseltilir.

3. Son üç vadenin her birinden alti ay önce, Ortaklik Konseyi, liberasyon oraninin yükseltilmesinin Türkiye'nin ekonomik kalkinmasi üzerinde yapacagi etkileri inceler ve gerektiginde, Türk ekonomisinin hizli kalkinmasini saglamak için, vadenin, tespit edecegi bir süre kadar ertelenmesini kararlastirir.

Bir karar alinmadigi takdirde, söz konusu vade bir yil ertelenmis olur. Inceleme islemi, bu sürenin son bulmasindan alti ay önce yeniden baslar. Ortaklik Konseyi yine bir karar almadigi takdirde, bir yillik ikinci bir erteleme daha yapilir.

Bu ikinci sürenin sonunda, Ortaklik Konseyi'nin aksine karari olmadikça, liberasyon orani artirimi Türkiye tarafindan uygulanir.

4. Türkiye'ye ithali libere edilen Topluluk çikisli maddelerin listesi, bu protokolün imzasi sirasinda Topluluga bildirilir. Bu liste Topluluga konsolide edilir. 2. fikrada belirtilen vadelerin her birinde libere edilen maddelerin listeleri Topluluga bildirilir ve konsolide edilir.

5. Türkiye, libere olmakla beraber bu madde uyarinca konsolide edilmemis bulunan maddeler ithalatina, kisitlama koydugu tarihten önceki son üç yillik Topluluk çikisli ithalat ortalamasinin en az %75'ine esit miktarda Topluluk lehine kontenjanlar açmak sartiyla, yeniden miktar kisitlamalari koyabilir. Bu kontenjanlara 25. maddenin 4. fikrasi hükümleri uygulanir.

6. Türkiye Topluluga, her halükârda üçüncü ülkelerden daha az elverisli bir islem uygulamaz.

MADDE - 23.

Akit Taraflar, 22. maddenin 5. fikrasi hükümleri sakli kalmak üzere, karsilikli alisverislerinde bu Protokol'ün yürürlüge giris tarihinde mevcut ithalat miktar kisitlamalarini ve es etkili tedbirleri daha kisitlayici hale getirmekten sakinirlar.

MADDE - 24.

Topluluk, bu Protokol'ün yürürlüge girisinde, Türkiye çikisli ithalata uyguladigi bütün miktar kisitlamalarini kaldirir. Bu liberasyon Türkiye'ye konsolide edilir.

MADDE - 25.

1. Türkiye, asagidaki fikralarda belirtilen sartlar içinde, Topluluk çikisli ithalata uyguladigi miktar kisitlamalarini gitgide kaldirir.

2. Bu Protokol'ün yürürlüge girisinden bir yil sonra, Türkiye'de libere olmayan her maddenin ithalatinda Topluluk lehine kontenjanlar açilir. Bu kontenjanlar, istatistik verileri bulunan son üç yilda gerçeklestirilen Topluluk çikisli ithalattan:

a) Belirli yatirim projelerine bagli özel yardim kaynaklariyla,

b) Bedelsiz ithalat yoluyla,

c) Yabanci Sermayeyi Tesvik Kanunu çerçevesinde,

Gerçeklestirilen ithalat düsüldükten sonra bulunacak ortalamaya esit bir miktarda tespit edilir.

3. Libere edilmemis bir maddenin Topluluk çikisli ithalati, bu Protokol'ün yürürlüge girisinden sonraki ilk yilda o maddenin toplam ithalatinin %7'sini bulmadigi takdirde, bu Protokol'ün yürürlüge girisinden bir yil sonra, söz konusu toplam ithalatin %7'sine esit bir kontenjan açilir.

4. Bu Protokol'ün yürürlüge girisinden üç yil sonra, Türkiye, bu suretle tespit edilmis bütün kontenjanlari, bir yil öncesine göre, toplam deger olarak en az %10 ve her madde ile ilgili kontenjanin degerinde de en az %5 oraninda bir genisleme gerçeklestirilecek sekilde artirir. Bu degerler, her iki yilda bir, önceki döneme göre ayni oranlarda artirilir.

5. Bu Protokol'ün yürürlüge girisinin onüçüncü yilindan baslayarak, iki yilda bir, her kontenjan, önceki döneme göre en az %20 oraninda artirilir.

6. Bu Protokol'ün yürürlüge girisinden sonraki ilk yilda, libere edilmemis bir madde için, Türkiye'de hiçbir ithalat gerçeklestirilmemis ise, bir kontenjanin açilmasi ve genisletilmesi usulleri Ortaklik Konseyi tarafindan tespit edilir.

7. Ortaklik Konseyi, libere edilmemis bir maddenin ithalatinin, birbirini izleyen iki yil içinde, açilmis olan kontenjanin hissedilir sekilde altinda kaldigi kanisina varirsa, bu kontenjan, Topluluga açilacak kontenjanlarin toplam degeri hesaplanirken göz önüne alinamaz. Bu durumda Türkiye, Topluluga bu maddedeki kontenjan kisitlamasini kaldirir.

8. Türkiye'de uygulanan bütün ithalat miktar kisitlamalarinin bu Protokol'ün yürürlüge girisinden en geç yirmiiki yil sonra kaldirilmasi gereklidir.

MADDE - 26.

1. Akit Taraflar, aralarinda uyguladiklari ithalat miktar kisitlamalarina es etkili bütün tedbirleri en geç yirmiiki yillik bir dönem sonunda kaldirirlar. Ortaklik Konseyi, Topluluk içinde alinmis olan kararlari da göz önünde bulundurarak, bu dönemde kademeli olarak yapilacak uyumlar hususunda tavsiyede bulunur.

2. Özellikle, Türkiye, Topluluk çikisli mallarin ithalatinda, ithalatçilar tarafindan yatirilmasi gerekli teminatlari, 10. ve 11. maddelerde öngörülen sira ve sürelere göre gitgide kaldirir.

Ayrica, bu Protokol'ün yürürlüge girisiyle birlikte, Topluluk'tan ithal edilen, Türk Gümrük Tarifesi'nin 87.06 pozisyonundaki Topluluk çikisli motorlu kara nakil vasitalarinin aksam, parça ve teferruatinda, bu mallarin gümrük degerinin %140 ini ve diger Topluluk çikisli mallarda da ayni degerin %120 sini asan ithalat teminatlari bu oranlar seviyesine indirilir.

MADDE - 27.

1. Akit Taraflar arasinda ihracat miktar kisitlamalari ve bütün es etkili tedbirler yasaklanmistir.

Türkiye ve Topluluk, en geç Geçis Döneminin sonunda, aralarindaki ihracat miktar kisitlamalarini ve bütün es etkili tedbirleri kaldirirlar.

2. Yukaridaki fikra hükmünden sapma olarak, Türkiye ve Topluluk, Ortaklik Konseyi'ne danistiktan sonra, ekonomilerinin bazi faaliyet dallarinin gelismesini tesvik veya temel maddelerde muhtemel bir kitliga karsi konulmasi için gerekli oldugu ölçüde, bu maddeler ihracatindaki mevcut kisitlamalari muhafaza edebilir veya yeni kisitlamalar koyabilirler.

Bu durumda, ilgili Taraf, digeri lehine, bir yandan istatistik verileri bulunan son üç yillik ihracatin ortalamasini, öte yandan da gitgide gerçeklesecek Gümrük Birligi içinde alisverislerin normal gelismesini göz önünde bulundurarak bir kontenjan açar.

MADDE - 28.

Türkiye, genel ekonomik durumu ve ilgili sektörün durumu elverdigi takdirde, ithalat ve ihracat miktar kisitlamalarini Topluluga karsi yukaridaki maddelerde öngörülenden daha hizli sira ve sürelerde kaldirmaya hazir oldugunu beyan eder. Ortaklik Konseyi bu konuda Türkiye'ye tavsiyelerde bulunur.

MADDE - 29.

21 ila 27. (dahil) maddeler hükümleri, kamu ahlaki, kamu düzeni, kamu güvenligi, insan ve hayvanlarin hayat ve sagliklarinin veya bitkiler ile sanat, tarih veya arkeoloji degeri olan milli servetlerin veya ticari ve sinai mülkiyetin korunmasi nedenlerinin hakli kildigi ithalat, ihracat veya transit yasaklamalari veya kisitlamalari konulmasina engel teskil etmez. Bununla beraber, bu yasaklama veya kisitlamalar, ne bir keyfi ayirim araci, ne de Akit Taraflar arasindaki ticarette örtülü bir kisitlama niteligi tasimalidir.

MADDE - 30.

1. Akit Taraflar ticari nitelik tasiyan milli tekellerini, tedarik ve sürüm sartlari bakimindan, Türkiye ve Topluluk üyesi Devletler uyruklulari arasindaki her türlü farkliligin yirmi iki yillik bir süre sonunda kalkmasini saglayacak sekilde, gitgide düzenlerler.

Bu madde hükümleri, Türkiye'nin veya bir üye devletin Türkiye ile Topluluk arasindaki ihracat veya ithalati dolayli veya dolaysiz, hukuken veya fiilen kontrol ettigi, yönettigi veya hissedilir sekilde etkiledigi bütün kuruluslara uygulanir. Bu hükümler, idaresi devredilmis Devlet tekellerine de uygulanir.

2. Akit Taraflar, 1. fikrada yer alan ilkelere aykiri veya aralarindaki gümrük vergilerinin ve miktar kisitlamalarinin kaldirilmasi ile ilgili maddelerin hükümlerinin kapsamini daraltan her türlü yeni tedbir almaktan sakinirlar.

3. Bu maddede belirtilen Türk tekellerinin uyumu ve Türkiye ile Topluluk arasindaki alisveris engellerinin azaltilmasiyla ilgili usul, sira ve süreler, bu protokolün yürürlüge girisinden en geç alti yil sonra, Ortaklik Konseyi tarafindan tespit edilir.

Yukaridaki bentte öngörülen Ortaklik Konseyi kararina kadar, Akit Taraflar, diger tarafta tekel konusu olan maddelere en çok kayrilan üçüncü ülkenin ayni mallarina uygulanana en azindan esit bir islem uygularlar.

4. Akit Taraflarin yükümlülükleri, mevcut milletlerarasi anlasmalarla bagdastigi ölçüde geçerlidir.

BÖLÜM: III (Ortak tarim politikasinin uygulama alanina konulmasi sonucu olarak Topluluga ithali özel düzene bagli ürünler)

MADDE - 31.

Tarim ürünleri için IV. bölümde belirtilen rejim, ortak tarim politikasinin uygulama alanina konulmasi sonucu olarak Topluluga ithali özel bir düzene bagli ürünlere uygulanir.

BÖLÜM: IV (Tarim)

MADDE - 32.

Bu Protokol'ün hükümleri, 33 ila 35 inci maddelerde öngörülen aykiri hükümler sakli kalmak üzere, tarim ürünlerine uygulanir.

MADDE - 33.

1. Yirmiiki yillik dönem içinde, Türkiye, tarim ürünlerinin Türkiye ile Topluluk arasinda serbest dolasimi için Türkiye'de uygulanmasi gerekli ortak tarim politikasi tedbirlerini bu dönemin sonunda alabilmek amaciyla, kendi tarim politikasinin uyumu yoluna gider.

2. 1. fikrada belirtilen sürede Topluluk, tarim politikasinin tespiti veya ilerideki gelismesi sirasinda Türk tariminin çikarlarini göz önünde tutar. Türkiye, bu amaca yararli bütün unsurlari Topluluga bildirir.

3. Topluluk, Ortak Tarim Politikasi'nin tespiti veya gelismesi ile ilgili Komisyon tekliflerini, bu tekliflere iliskin görüsleri ve alinan kararlari Türkiye'ye bildirir.

4. Tarim alaninda Türkiye tarafindan Topluluga bildirilmesi gereken hususlari Ortaklik Konseyi kararlastirir.

5. 3. fikrada belirtilen Komisyon teklifleri ve 1. fikra uyarinca Türkiye'nin tarim alaninda almayi öngördügü tedbirlerle ilgili olarak, Ortaklik Konseyi çerçevesinde, danismalar yapilabilir.

MADDE - 34.

1. Yirmiiki yillik dönemin sonunda Ortaklik Konseyi, Türkiye'nin 33. maddenin 1. fikrasinda belirtilen Ortak Tarim Politikasi tedbirlerini aldigini tespit ettikten sonra, tarim ürünlerinin Türkiye ve Topluluk arasinda serbest dolasiminin gerçeklesmesi için gerekli hükümleri tespit eder.

2. 1. fikrada belirtilen hükümler, bu Protokol'de öngörülen kurallardan gerekli her türlü sapmayi kapsayabilir.

3. Ortaklik Konseyi 1. fikrada belirtilen tarihi degistirebilir.

MADDE - 35.

1. 34. maddede öngörülen hükümlerin tespit edilmesine kadar ve 7 ila 11, 15 ila 18. maddeler, 19. maddenin 1. ve 5. fikralari, 21 ila 27 ve 30. maddeler hükümlerinden sapma olarak, Türkiye ve Topluluk, birbirlerine, tarim ürünleri alisverisleri için, genisligi ve usulleri Ortaklik Konseyi tarafindan tespit edilecek olan tercihli bir rejim tanirlar.

2. Bununla beraber, geçis döneminin basindan itibaren uygulanacak rejim 6 sayili ekte tespit edilmistir.

3. Bu Protokol'ün yürürlüge girisinden bir yil sonra ve bundan sonra da iki yilda bir, Ortaklik Konseyi, iki Taraftan birinin istegi üzerine tarim ürünlerine uygulanan tercihli rejimin sonuçlarini inceler. Ortaklik Konseyi, Ortaklik Anlasmasinin amaçlarinin gitgide gerçeklesmesini saglamak üzere, gerekli olabilecek iyilestirmeleri kararlastirabilir.

4. 34. maddenin 2. fikrasi hükümleri bu madde için de geçerlidir.

KISIM: III

Kisilerin ve hizmetlerin dolasimi

BÖLÜM: 1 (Isçiler)

MADDE - 36.

Türkiye ile Topluluk üyesi Devletler arasinda isçilerin serbest dolasimi, Ortaklik Anlasmasi'nin 12. maddesinde yer alan ilkelere uygun sekilde, Anlasma'nin yürürlüge girisinden sonraki onikinci yilin sonu ile yirmiikinci yilin sonu arasinda kademeli olarak gerçeklestirilecektir.

Ortaklik Konseyi bu konuda gerekli usulleri kararlastiracaktir.

MADDE - 37.

Her Üye Devlet, Topluluk'ta çalisan Türk uyruklu isçilere, çalisma sartlari ve ücret bakimindan, Topluluk üyesi diger devletler uyruklu isçilere göre uyrukluktan ötürü herhangi bir farkli isleme yer vermeyen bir rejim tanir.

MADDE - 38.

Türkiye ile Topluluk Üyesi Devletler arasinda isçilerin serbest dolasiminin kademeli olarak gerçeklesmesine degin, Ortaklik Konseyi, Türk uyruklu isçilerin her üye devlette çalismalarini kolaylastirmak amaciyla, bu isçilerin serbestçe meslek ve yer degistirmelerinden ortaya çikan bütün sorunlari ve özellikle çalisma ve oturma izinlerinin uzatilmasini inceleyebilir.

Bu amaçla, Ortaklik Konseyi Üye Devletlere tavsiyelerde bulunabilir.

MADDE - 39.

1. Bu Protokol'ün yürürlüge girisinin birinci yilinin bitiminden önce, Ortaklik Konseyi, sosyal güvenlik alaninda, Topluluk içinde yer degistiren Türk uyruklu isçiler ve bunlarin Topluluk'ta oturan aileleri yararina hükümler tespit eder.

2. Bu hükümler, tespit edilecek usullere göre, Türk uyruklu isçilere yaslilik, ölüm ve sakatlik gelir ve ayliklari ile isçi ve Topluluk içinde oturan ailesine saglanan saglik hizmetleri yönünden, çesitli üye Devletlerde geçen sigorta veya çalisma sürelerinin birlestirilmesine imkan verecektir. Bu hükümler, Topluluk Üyesi Devletler için, Türkiye'de geçmis süreleri göz önünde tutmak zorunlulugu yaratmaz.

3. Yukarida belirtilen hükümler, isçinin ailesinin Topluluk içinde oturmamasi halinde, aile yardimlarinin ödenmesini saglayacak nitelikte olmalidir.

4. 2. fikranin uygulanmasi sonucu kararlastirilan hükümler uyarinca hak kazanilan yaslilik, ölüm ve sakatlik gelir ve ayliklari Türkiye'ye gönderilebilecektir.

5. Bu maddede belirtilen hükümler, Türkiye ile Topluluk Üyesi Devletler arasindaki ikili anlasmalardan dogan hak ve yükümleri, bunlar Türk uyruklular yararina daha elverisli bir rejim öngördükleri ölçüde degistirmez.

MADDE - 40.

Ortaklik Konseyi, Toplulugu kuran Antlasma'nin 50. maddesinin Üye Devletler'ce uygulama alanina konmasi sonucu alinan tedbirlerden esinlenerek, aralarinda genç isçi degisimini kolaylastirmak üzere, Türkiye ve diger devletlere tavsiyelerde bulunabilir.

BÖLÜM: II (Yerlesme hakki, hizmetler ve ulastirma)

MADDE - 41.

1. Akit Taraflar, aralarinda, yerlesme hakki ve hizmetlerin serbest edimine yeni kisitlamalar koymaktan sakinirlar.

2. Ortaklik Konseyi, Ortaklik Anlasmasi'nin 13. ve 14. maddelerinde yer alan ilkelere uygun olarak, Akit Taraflar'in yerlesme hakki ve hizmetlerin serbest edimindeki kisitlamalari aralarinda gitgide kaldirmalarinda uygulanacak sira, süre ve usulleri tespit eder.

Ortaklik Konseyi, söz konusu sira, süre ve usulleri, çesitli faaliyet dallari için bu alanlarda Toplulugun daha önce koydugu hükümleri ve Türkiye'nin ekonomik ve sosyal alanlardaki özel durumunu göz önüne alarak, tespit eder. Üretim ve alisverislerin gelismesine özellikle katkida bulunan faaliyetlere öncelik verilir.

MADDE - 42.

1. Ortaklik Konseyi, özellikle-Türkiye'nin cografi durumunu da göz önünde bulundurarak, tespit edecegi usullere göre, Toplulugu kuran Antlasma'nin ulastirma ile ilgili hükümlerini Türkiye'ye tesmil eder. Ortaklik Konseyi, bu hükümlerin demiryolu, karayolu ve su yolu ulastirmalarina uygulanmasi amaciyla Topluluk tarafindan alinmis olan kararlari Türkiye'ye, ayni sartlar içinde, tesmil edebilir.

2. Toplulugu kuran Antlasma'nin 84. maddesinin 2. fikrasi uyarinca Topluluk, deniz ve hava ulastirmasina iliskin hükümler tespit ettigi takdirde, Ortaklik Konseyi, Türk deniz ve hava ulastirmasi için hangi ölçüde ve hangi usule göre hükümler tespit edilebilecegini kararlastirir.

KISIM: IV

Ekonomi politikalarinin yaklastirilmasi

BÖLÜM: I (Rekabet, vergileme ve mevzuatin yaklastirilmasi)

MADDE - 43.

1. Ortaklik Konseyi, bu Protokol'ün yürülüge girisinden sonra alti yillik bir süre içinde, Toplulugu kuran Antlasma'nin 85, 86, 90 ve 92. maddelerinde belirtilen ilkelerin uygulama sartlarini ve usullerini tespit eder.

2. Geçis döneminde Türkiye, Toplulugu kuran Antlasma'nin 92. maddesinin 3 (a) fikrasinda öngörülen durumda sayilabilir. Bu bakimdan Türkiye'nin ekonomik kalkinmasinin kolaylastirilmasina yönelen yardimlar, alisveris sartlarini Akit Taraflar'in ortak çikarina aykiri düsecek ölçüde degistirmedikçe, ortakligin iyi islemesi ile bagdasir kabul edilir.

Geçis döneminin sonunda, Ortaklik Konseyi, Türkiye'nin o tarihteki ekonomik durumunu gözönünde bulundurarak, yukaridaki bentte öngörülen hükmün uygulanma süresinin uzatilmasinin gerekip gerekmeyecegini kararlastirir.

MADDE - 44.

1. Hiçbir Akit Taraf, diger tarafin mallarina, benzeri milli mallara dolayli veya dolaysiz sekilde uyguladiklarindan, hangi nitelikte olursa olsun, dolayli veya dolaysiz daha yüksek bir iç vergi uygulayamaz.

Hiçbir Akit Taraf, diger tarafin mallarina, baska üretimleri dolayli olarak koruyacak nitelikte bir iç vergi uygulayamaz.

Akit Taraflar, imza tarihinde mevcut olan ve yukaridaki kurallara aykiri bulunan hükümleri en geç bu Protokol'ün yürürlüge girisinden sonraki üçüncü yilin basinda kaldirirlar.

2. Türkiye ile Topluluk arasindaki mal alisverislerinde, ihraç edilen mallar, dolayli veya dolaysiz olarak bu mallara uygulanan vergilerden daha yüksek bir iç vergi iadesinden yararlanamaz.

3. Muamele Vergisi kademeli toplu vergi sistemine göre olmuyorsa, ithal mallarina uygulanan iç vergiler veya ihraç mallarina taninan iadeler için yukaridaki fikralarda yer alan ilkelere dokunmamak sartiyla, mallar veya mal gruplari itibariyle ortalama hadler tespit olunabilir.

4. Ortaklik Konseyi, Toplulugun bu maddede belirtilen alandaki tecrübesini gözönünde bulundurarak, yukaridaki hükümlerin uygulanmasini gözetir.

MADDE - 45.

Muamele vergileri, tüketim vergileri ve diger dolayli vergiler disindaki vergilendirmelerde, Türkiye ile Topluluk arasindaki mal alisverislerinde, muafiyet taninmasi ve ihracatta vergi iadesi yapilmasi ile ithalatta fark giderici vergi veya resimler konulmasi, ancak alinmasi tasarlanan bu tedbirlerin, Ortaklik Konseyi'nce, sinirli bir süre için, önceden onaylanmis olmasina baglidir.

MADDE - 46.

Akit Taraflar, Ortaklik Konseyi'nin 43. maddenin 1. fikrasinda belirtilen sart ve usulleri tespit eden bir karar almamis olmasindan ve bu kararlarin veya 44. ve 45. maddelerde öngörülen hükümlerin uygulanmamasindan dogacak güçlükleri gidermek için gerekli gördükleri korunma tedbirlerini alabilirler.

MADDE - 47.

1. Yirmiiki yillik bir dönem içinde Ortaklik Konseyi, Akit Taraflar'dan birinin istemi üzerine, Türkiye ile Topluluk arasindaki iliskilerde damping uygulamalari bulundugunu tespit ederse, dampinge sebep olanlara bu uygulamaya son vermeleri amaciyla tavsiyelerde bulunur.

2. Zarar gören Taraf:

a) Ortaklik Konseyi'nin, 1. fikra uyarinca, istemin yapildigi tarihten baslayarak üç aylik bir süre içinde hiçbir karar almamasi,

b) 1. fikrada öngörülen tavsiyelerin yapilmasina ragmen damping uygulamalarinin devam etmesi, hallerinde, Ortaklik Konseyi'ne haber verdikten sonra, uygun gördügü korunma tedbirlerini alabilir.

Ayrica, zarar gören tarafin çikari derhal bir eylemi gerektiriyorsa, bu taraf, çikarini korumak amaciyla, Ortaklik Konseyine haber verdikten sonra, dampinge karsi konulacak vergiler de dahil olmak üzere, koruyucu nitelikte geçici tedbirler alabilir. Bu tedbirlerin uygulama süresi, istemin yapildigi veya zarar gören tarafin yukaridaki bendin (b) hükmü uyarinca korunma tedbirlerini aldigi tarihten baslayarak üç ayi geçemez.

3. 2. fikranin 1. bendinin (a) hükmü veya 2. bendinde belirtilen hallerde korunma tedbirleri alindigi takdirde, Ortaklik Konseyi, 1. fikrada öngörülen tavsiyeler yapilincaya kadar bu korunma tedbirlerinin geriye birakilmasini her an kararlastirabilir.

2. fikranin 1. bendinin (b) hükmünde belirtilen halde korunma tedbirleri alindigi takdirde, Ortaklik Konseyi, bu korunma tedbirlerinin kaldirilmasini veya degistirilmesini tavsiye edebilir.

4. Akit Taraflar'dan biri kaynakli veya o Akit Taraf ülkesinde serbest dolasim durumunda bulunan ve diger Akit tarafa ihraç edilen mallar, birinci Akit Taraf ülkesine tekrar ithal edildiginde, hiçbir gümrük vergisi, miktar kisitlamasi veya es etkili tedbir uygulanmaksizin kabul olunur.

Ortaklik Konseyi, bu fikra hükümlerinin uygulanmasi amaciyla, bu alanda Toplulugun edindigi tecrübeden esinlenerek, her türlü yararli tavsiyelerde bulunabilir.

MADDE - 48.

Bu Protokol hükümlerinin kapsamina girmemekle beraber ortakligin islemesini dogrudan dogruya etkileyen veya bu hükümler kapsamina girdigi halde bunlarla ilgili herhangi bir özel usul öngörülmemis olan alanlarda Ortaklik Konseyi, Akit Taraflardan her birine, kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerinin yaklastirilmasina yönelen tedbirler almalarini tavsiye edebilir.

BÖLÜM: II (Ekonomi Politikasi)

MADDE - 49.

Ortaklik Anlasmasi'nin 17. maddesinde yer alan hedeflerin gerçeklestirilmesini kolaylastirmak amaciyla, Akit Taraflar, ekonomi politikalarini koordine etmek için, Ortaklik Konseyi'nde, düzenli olarak danismada bulunurlar.

Ortaklik Konseyi, gerektiginde, duruma uygun tedbirler tavsiye eder.

MADDE - 50.

1. Akit Taraflar, genellikle ekonomik durumlari ve özellikle ödemeler dengelerinin durumu elverdigi ölçüde, ödemelerini, Ortaklik Anlasmasi'nin 19. maddesinde öngörülenden daha fazla serbestlestirme yoluna gitmeye hazir olduklarini bildirirler.

2. Mal ve hizmet alisverisleri ile sermaye hareketleri sadece bunlara ait ödemelerin kisitlanmasiyla sinirlandirildigi ölçüde; bu kisitlamalarin gitgide kaldirilmasi amaciyla, miktar kisitlamalarinin kaldirilmasina hizmet edimi ve sermaye hareketleriyle ilgili hükümler kiyas yoluyla uygulanir.

3. Akit Taraflar, Avrupa Ekonomik Toplulugu'nu kuran Antlasma'nin III sayili ekinde yer alan görünmeyen islemlere iliskin transferlere uygulamakta bulunduklari rejimi, Ortaklik Konseyi'nin ön müsaadesi olmadikça, daha kisitlayici bir hale getirmemeyi üstlenirler.

4. Ortaklik Anlasmasi'nin 19. maddesi ile bu maddede belirtilen ödemelerin ve transferlerin gerçeklestirilmesini saglamak için alinacak tedbirler konusunda Akit Taraflar, gerektiginde, birbirlerine danisirlar.

MADDE - 51.

Ortaklik Anlasmasi'nin 20. maddesinde yer alan hedeflerin gerçeklestirilmesi amaciyla, Türkiye, bu Protokol'ün yürürlüge girisiyle birlikte, Topluluk'tan gelen ve ekonomik kalkinmasina katkida bulunabilecek özel sermayeye tanidigi rejimi iyilestirmek için çaba gösterir.

MADDE - 52.

Akit taraflar, aralarindaki sermaye hareketlerine ve bu hareketlere iliskin cari ödemelere zarar verecek yeni kisitlamalar koymamaya ve mevcut rejimi daha kisitlayici hale getirmemeye çaba gösterirler.

Akit Taraflar, sermaye islem ve sermaye transferlerinin yapilmasinda veya yürütülmesinde uygulanan izin ve kontrol islemlerini mümkün olan ölçüde basitlestirirler ve gerektiginde, bu basitlestirme için birbirlerine danisirlar.

BÖLÜM: III (Ticaret Politikasi)

MADDE - 53.

1. Akit Taraflar, geçis dönemi süresince, ticaret politikalarinin, özellikle Toplulugu kuran Antlasma'nin 113. maddesinin 1. fikrasinda belirtilen alanlarda, üçüncü ülkelere karsi koordinasyonunu saglamak için, Ortaklik Konseyi'ne danismada bulunurlar.

Bu amaçla her Akit Taraf, digerinin istemi üzerine, akdettigi tarife veya ticari hükümleri kapsayan anlasmalarla dis alisverisler rejiminde yaptigi degisiklikler hakkinda yararli bütün bilgileri verir.

Bu anlasmalarin veya degisikliklerin Ortakligin isleyisi üzerinde dogrudan dogruya ve özel bir etkisi olmasi halinde, Akit Taraflar'in çikarlarini gözetmek amaciyla, Ortaklik Konseyi'nde duruma uygun danismalar yapilacaktir.

2. Geçis döneminin sonunda, Akit Taraflar, es biçimde ilkeler üzerine kurulmus bir ticaret politikasina erismek amaciyla, Ortaklik Konseyi'nde, ticaret politikalarinin koordinasyonunu güçlendirirler.

MADDE - 54.

1. Topluluk, Ortakligin isleyisi üzerinde dogrudan dogruya ve özel bir etkisi olan bir ortaklik anlasmasi veya bir tercihli anlasma akdettigi takdirde, Türkiye ile Topluluk arasindaki Ortaklik Anlasmasinda belirtilen karsilikli çikarlarin Topluluk'ca dikkate alinmasini saglamak üzere, Ortaklik Konseyi'nde duruma uygun danismalar yapilacaktir.

2. Ortaklik içinde mallarin dolasiminda karsilasilan engellerin kaldirilmasi için gerekli oldugu takdirde, Türkiye, Topluluga bir ortaklik anlasmasi veya bir tercihli anlasma ile bagli ülkelerle olan alisverislerinin ortaya çikarabilecegi pratik meselelerin çözümünü kolaylastirmak amaciyla yararli bütün tedbirleri almak için çaba gösterir.

Bu tedbirlerin alinmamis olmasi halinde, Ortakligin iyi islemesini saglamak için Ortaklik Konseyi gerekli hükümleri tespit edebilir.

MADDE - 55.

"Kalkinma için Bölgesel Isbirliginin (RCD)" uygulanmasi konusunda Ortaklik Konseyi'nde danismalar yapilacaktir.

Ortaklik Konseyi, icabinda gerekli hükümleri kararlastirabilir. Bu hükümler ortakligin iyi islemesini engellememelidir.

MADDE - 56.

Bir üçüncü devletin Topluluga katilmasi halinde, Türkiye ve Toplulugun Ortaklik Anlasmasi'nda belirtilen karsilikli çikarlarinin dikkate alinmasini saglamak amaciyla, Ortaklik Konseyi'nde duruma uygun danismalar yapilacaktir.

KISIM: V

Genel ve son hükümler

MADDE - 57.

Akit Taraflar, kamu idareleri veya tesebbüsleri ile kendilerine özel veya münhasir haklar taninmis olan özel tesebbüsler tarafindan girisilecek satinalmalara katilma sartlarini, birbirlerinin ülkelerinde yerlesmis Türk ve üye devletler uyruklulari arasinda fark gözeten bütün islemleri yirmiiki yillik bir sürenin sonunda kaldiracak sekilde gitgide düzenlerler.

Ortaklik Konseyi bu düzenlemenin sira, süre ve usullerin bu alanda Topluluk'ta kabul edilmis çözüm yollarindan esinlenerek tespit eder.

MADDE - 58.

Bu Protokol'ün kapsamina giren alanlarda;

- Türkiye tarafindan, Topluluga uygulanan rejim, üye devletler ile bunlarin uyruklari veya ortakliklari arasinda hiçbir farkli isleme meydan veremez;

- Topluluk tarafindan, Türkiye'ye uygulanan rejim, Türk uyruklulari veya Türk ortakliklari arasinda hiçbir farkli isleme meydan veremez.

MADDE - 59.

Bu Protokol'ün kapsamina giren alanlarda, Türkiye üye devletlerin, Toplulugu kuran Antlasma uyarinca birbirlerine tanidiklarindan daha elverisli bir islemden yararlanamaz.

MADDE - 60.

1. Türk ekonomisinin bir faaliyet sektörünü veya dis mali istikrarini tehlikeye düsürecek ciddi bozukluklar ortaya çikar veya Türkiye'nin bir bölgesinin ekonomik durumunun bozulmasi seklinde güçlükler belirirse, Türkiye gerekli korunma tedbirlerini alabilir.

Bu tedbirler ve bunlarin uygulama usulleri Ortaklik Konseyi'ne geciktirmeksizin bildirilir.

2. Toplulugun, bir veya birkaç üye devletin bir ekonomik faaliyet sektörünü; bir veya birkaç üye devletin dis mali istikrarini tehlikeye düsüren ciddi bozukluklar ortaya çikar veya Toplulugun bir bölgesinin ekonomik durumunun bozulmasi seklinde güçlükler belirirse; Topluluk, gerekli korunma tedbirlerini alabilir veya ilgili üye devlet veya devletleri bu tedbirleri almakla yetkili kilabilir.

Bu tedbirler ve bunlarin uygulama usulleri Ortaklik Konseyi'ne geciktirmeksizin bildirilir.

3. 1. ve 2. fikralar hükümlerinin uygulanmasinda, ortakligin isleyisini en az aksatacak tedbirlerin öncelikle seçilmesi gereklidir. Bu tedbirler, ortaya çikan güçlüklerin giderilmesi için gerekli ölçüyü hiçbir sekilde asmamalidir.

4. 1. ve 2. fikralarin uygulanmasi sonucu alinan tedbirler üzerinde Ortaklik Konseyi'nde danismalar yapilabilir.

MADDE - 61.

Geçis döneminin süresi, bu Protokol'ün özel hükümleri sakli kalmak üzere, oniki yildir.

MADDE - 62.

Bu Protokol ve ekleri, Türkiye ile Avrupa Ekonomik Toplulugu arasinda bir ortaklik yaratan Anlasma'nin ayrilmaz parçalaridir.

MADDE - 63.

1. Bu Protokol, imza eden devletlerin kendi anayasa, usullerine uyularak onaylanir ve Topluluk yönünden Konsey'ce, Toplulugu kuran, Antlasma hükümleri uyarinca bir karar alinmasi ve bu kararin Türkiye ile Avrupa Ekonomik Toplulugu arasinda bir ortaklik yaratan Anlasma'nin Akit Taraflari'na tebligi ile geçerli bir sekilde aktedilmis olur.

Yukarida belirtilen aktin onaylama ve teblig belgeleri Brüksel'de karsilikli olarak verilir.

2. Bu Protokol, 1. fikrada belirtilen onaylama ve teblig belgelerinin karsilikli olarak verilmesi tarihini izleyen ayin ilk günü yürürlüge girer.

3. Bu Protokol'ün yürürlüge giris tarihinin takvim yili basina rastlamamasi halinde, Ortaklik Konseyi, bu Protokol'de öngörülen süreleri, özellikle mallarin serbest dolasiminin gerçeklestirilmesi bakimindan, takvim yili ile birlikte son bulacak sekilde kisaltabilir veya uzatabilir.

MADDE - 64.

Bu Protokol, her metin esit olarak geçerli olmak üzere, Türk, Alman, Fransiz, Italyan, Hollanda dillerinde ikiser nüsha olarak yazilmistir.

Bunun belgesi olarak, asagida adlari yazili tam yetkili temsilciler bu Katma Protokol'ün altina imzalarini atmislardir.

Zu Urkund Dessen haben die unterzeichneten Bevollmächtigten ihre Unterschriften unter dieses Zusatzprotokoll gesetzt.

En foi de Quoi, les plénipotentiaires soussignés ont aposé leurs signatures au bas du présent Protokole additionnel.

In Fede Di Che, i plenipotenziari sottoscritti hanno apposto le loro firme in calce al presente Protocollo addizionale.

Ten Blijke Waarhvan de ondergetekende gevolmachtigden hun handtekening onder dit Aanvullend Protocol hebben gesteld.

Brüksel'de, yirmiüç Kasim bindokuzyüzyetmis gününde yapilmistir.

Gescheben zu Brüssel am deriundzwanzigsten November neunzehnhundertsiebzig.

Fait à Bruxelles, le vingt-trois novembre mil neuf cent soixantedix.

Fatto a Bruxelles, addi' ventitre novembrè millenovecentosettants.

Gedaan te Brussel, de drieëtwintigste november negentienhonderd zeventig.

Türkiye Cumhurbaskani adina,

Ihsan Sabri Çaglayangil.

Pour sa Majesté le Roi des Belges,

Voor Zijne Majesteit de Koning der Belgen,

Pierre Harmel.

Für den Präsidente der Bundesrepublik Deutschland,

Walter Schell.

Pour le Président de la République Française,

Maurice Schuman.

Per il Presidente della Republica Italiana,

Mario Pedini.

Pour Son Altesse Royale le Grand Due de Luxembourg,

Gaston Thorn.

Voor Hare Majesteit de Koningin der Nederlanden,

J. M. A. H. Luna.

In Namen des Rates der Europäischen Gemeinschaften,

Pour le Conseil des Communautés Européennes,

Per il Consiglio delle Communità Europee,

Voor de Raad der Suropese Gemeenschappen,

Walter Schell Franco Maria Maifatti