02.06.2000 tarih ve 4573 sayili Kanun ile onaylanmasi uygun bulunan ve 244 sayili Kanunun 3 üncü maddesine göre 26.06.2000 tarih ve 2000/974 sayili Bakanlar Kurulu Karariyla onaylanmasi kararlastirilan “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti Arasinda Rus Dogal Gazinin Karadeniz Altindan Türkiye Cumhuriyeti’ne Sevkiyatina Iliskin 15 Aralik 1997 Tarihli Anlasmaya Ek Protokol”ün 7 nci maddesine iliskin olarak asagidaki açiklamalarin yapilmasina ihtiyaç duyulmustur.

I- ANLASMALAR

Mevcut durum itibariyla, konuya iliskin olarak asagida belirtilen üç adet anlasma söz konusudur.

a) 15 Aralik 1997 tarihinde imzalanan ve 01.04.1998 tarih ve 4357 sayili Kanun ile TBMM tarafindan onaylanmasi uygun bulunarak, 30 Nisan 1998 tarih ve 98/10995 sayili Bakanlar Kurulu Karariyla onaylanan, “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti Arasinda Rus Dogal Gazinin Karadeniz Altindan Türkiye Cumhuriyetine Sevkiyatina Iliskin Anlasma”,

b) 27 Kasim 1999 tarihinde Moskova’da imzalanan ve onaylanmasi 02.06.2000 tarih ve 4573 sayili Kanun ile uygun bulunarak, 26 Haziran 2000 tarih ve 2000/974 sayili Bakanlar Kurulu Karariyla onaylanan “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti arasinda Rus Dogal Gazinin Karadeniz Altindan Türkiye Cumhuriyetine Sevkiyatina Iliskin 15 Aralik 1997 Tarihli Anlasmaya Ek Protokol”,

c) “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti Arasinda Gelir

Üzerinden Alinan Vergilerde Çifte Vergilemeyi Önleme Anlasmasi”.

Rus dogal gazinin Karadeniz altindan Türkiye Cumhuriyetine sevkiyatini amaçlayan projeye iliskin vergi düzenlemeleri/bagisikliklari, yukarida belirtilen Ek Protokol’de yer almaktadir.

II- EK PROTOKOL

4573 Sayili Kanunla kabul edilen Ek Protokolün 3 üncü maddesinde projeye iliskin olarak Rusya Federasyonu tarafindan, 7 nci maddesinde ise Türkiye Cumhuriyeti tarafindan saglanacak vergisel bagisikliklara yer verilmistir. Söz konusu 7 nci maddede;

“Ana Gaz Boru Hatti Deniz Kisminin insaati ve isletmesiyle ilgili yasal ve ekonomik yardim saglamak üzere Türkiye Cumhuriyeti, gümrük islemleri için alinan gümrük ücretleri hariç:

a) Insaat süresince Ana Gaz Boru Hatti ile dogrudan ilgili insaat faaliyetlerini;

b) 31 Aralik 2015’e kadar olan dönem için Ana Gaz Boru Hatti’nin bakim ve onarimini;

c) Dogal gazin Ana Boru Hatti yoluyla tasinmasini (Madde 4’e halel getirmeksizin);

d) Dogal gazin Ana Gaz Boru Hatti yoluyla Samsun bölgesindeki Türk gaz sebekesine baglanacagi ve Türkiye’ye ithal edilmis sayilacagi bu noktaya kadar arzini;

e) 31 Aralik 2007’ye kadar olan dönemde Ana Gaz Boru Hattinin insaati, bakimi ve onarimi için kullanilan gemiler, borular, ekipman ve teknik nitelikteki herhangi bir malzeme vb. mallarin ithalini;

vergiler ve resimlerden muaf tutacaktir.”

hükmü yer almaktadir.

Ana Gaz Boru Hattinin Deniz Kisminin insaati ve isletilmesiyle ilgili olarak Türkiye Cumhuriyeti tarafindan yasal ve ekonomik yardim saglanmasini hedefleyen söz konusu 7 nci madde çerçevesinde, katma deger vergisi uygulamasina iliskin olarak asagida yapilan açiklamalarin dikkate alinmasi gerekmektedir.

III- KATMA DEGER VERGISI UYGULAMASI

A)Genel Olarak

Yukarida da belirtildigi gibi, söz konusu 7 nci maddeyle getirilen vergisel bagisikliklar, Ana Gaz Boru Hattinin Deniz Kisminin insaati ve isletilmesiyle ilgilidir. “Ana Gaz Boru Hattinin Deniz Kismi” ifadesinden ne anlasilmasi gerektigi ise, Ek Protokolün 1 inci maddesinde yer almaktadir. Buna göre; Ana Gaz Boru Hattinin Deniz Kismi, Rusya Federasyonu’nun Krasnodar bölgesindeki Beregovoy kasabasindan(bir kompresör istasyonu dahil) Karadeniz su alani yoluyla ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ülkesi içinde Samsun bölgesindeki Türk gaz sebekesine baglanacagi noktaya kadar olan kisimdan olusmaktadir. Dolayisiyla, Ek Protokolün 7 nci maddesinde yer alan vergisel bagisikliklar, sadece söz konusu kismin insaati ve isletilmesine iliskindir. Bir diger deyisle, 7 nci madde çerçevesindeki tüm uygulamalarin, kapsam itibariyla, yukarida belirtilen Ana Gaz Boru Hattinin Deniz Kismi ile sinirli olarak degerlendirilmesi gerekmektedir.

B) Ithalat Islemleri

Yukarida yer alan 7 nci maddenin (e) bendi hükmü uyarinca; Ana Gaz Boru Hattinin insaati, bakimi ve onarimi için kullanilmak kaydiyla, gemiler, borular, ekipman ve teknik nitelikli malzeme ve benzer mallarin 31 Aralik 2007 tarihine kadar olan dönemde ithali, gümrük islemleri için alinan gümrük ücretleri disinda gümrük vergisi ve katma deger vergisinden müstesnadir. Bu çerçevede; Ana Gaz Boru Hattinin deniz kisminin insaati, bakimi ve onarimi için kullanildigi belgelenen gemiler, borular, ekipman ve teknik nitelikli her türlü malzeme ve benzeri mallarin 31 Aralik 2007 tarihine kadar olan dönemde ithal edilmesi durumunda, gümrük islemleri için alinan gümrük ücretleri hariç olmak üzere gerek gümrük vergisi gerek katma deger vergisi aranmayacaktir.

C) Yurt Içi Teslim ve Hizmetler

Söz konusu maddenin (a) bendinde yer alan hüküm uyarinca, “Ana Gaz Boru Hattiyla dogrudan ilgili insaat faaliyetleri” vergi ve resimlerden müstesnadir. Söz konusu istisna, asagida yapilan açiklamalar çerçevesinde uygulanacaktir.

- Ek Protokolün sözü edilen 7 nci maddesinin (a) bendinde istisna, boru hatti ile “dogrudan ilgili” olma bakimindan sinirlandirilmis, ancak istisna kapsamina giren islemleri yapanlar bakimindan bir sinirlamaya yer verilmemistir. Bu nedenle, istisna, ana firma ile diger alt müteahhit firmalarin, kapsami yukarida belirtilen Ana Gaz Boru Hatti ile dogrudan ilgili insaat faaliyetlerine uygulanabilecektir.

- Boru hatti insasinda kullanilan borularin tahmil, tahliye ve tasinmasi, borularin imaline yönelik kaynak, kaplama vb. her türlü hizmetler insaat faaliyetleri ile dogrudan ilgili oldugundan istisna kapsaminda degerlendirilecektir.

Ancak müsavirlik ve avukatlik hizmetleri, isçilerin barinma ve beslenmelerine iliskin giderler, imalat isinde kullanilan sarf malzemesi ve diger tali maddelerin temini ile amortismana tabi iktisadi kiymet alimlari gibi islemler istisna kapsamina girmemektedir.

Örnek:

Ana müteahhit firmaya boru kaplama isi yapacak olan (B) firmasinin, kaplanacak yüzeyin kaplamaya hazir hale getirilmesi isini (C) firmasina yaptirmasi halinde, yüzeyin hazirlanmasi ve kaplama isleri istisna kapsaminda degerlendirilecektir. Ancak bu firmalar ile ana müteahhit firmanin bu islerle dogrudan ilgili olsa bile boya, astar, sarf malzemesi temini, bu islerde çalisan isçilerin yemek, barinma ve tasinmalarina iliskin giderler ile telefon, elektrik, su harcamalari vergiye tabi olacaktir.

Buna göre, (B) firmasinin ana müteahhit firmaya düzenledigi kaplama isine iliskin fatura ile (C) firmasinin (B) firmasina düzenledigi yüzeyin hazirlanmasina iliskin faturada katma deger vergisi hesaplanmayacaktir. Ancak her iki firmanin, sözgelisi, boya, lehim vb. sarf malzemelerinin alimlarinda genel esaslar dahilinde katma deger vergisi uygulanacaktir.

- Ana müteahhit firma ile alt müteahhit firmalarin bu Tebligde açiklanan istisna edilmis islemlerle dogrudan ilgili olmayan alis ve giderleri vergiye tabi olacaktir. Bu tür alislar ile yapilan giderlerin istisna edilmis islemlerde kullanilmasi durumunda, yüklenilen vergiler, Katma Deger Vergisi Kanunu’nun 30/a maddesi geregince indirim konusu yapilmayacak, isin mahiyetine göre gider veya maliyet unsuru olarak göz önüne alinabilecektir.

- Istisna kapsaminda islem yapacak firmalar tarafindan düzenlenecek faturalara, “1 Sira No.lu Ikili ve Çok Tarafli Anlasmalar Genel Tebligi uyarinca KDV uygulanmamistir.” seklinde bir serh düsülecektir.

- Mükellefler, istisna kapsamindaki islem bedellerini ilgili dönem katma deger vergisi beyannamesinin 6. satirina dahil edecekler ayni tutarlari 7. satirda matrahtan düseceklerdir. Istisna kapsamindaki islemler dolayisiyla düzenlenen faturalarin firma yetkilileri tarafindan kase ve imza tatbik edilerek onaylanmis örnekleri dönem beyannamelerine eklenecektir.

D) Bakim ve Onarim Hizmetleri

Ek Protokolün 7 nci maddesi (b) bendi uyarinca 31 Aralik 2015’e kadar olan dönem için Ana Gaz Boru Hattina yapilan bakim ve onarim hizmetleri vergi ve resimlerden müstesnadir. Istisna uygulamasinda bu Tebligin III/C bölümünde yapilan açiklamalarin dikkate alinmasi gerekmektedir.

E) Dogal Gazin Tasinmasi

Ek Protokolün 7/b maddesi ve Katma Deger Vergisi Kanununun 17 nci maddesinin 4 numarali fikrasinin (j) bendi uyarinca, dogal gazin boru hatti ile tasinmasi katma deger vergisinden istisnadir.

Teblig olunur.