İlgide kayıtlı özelge talep formunun incelenmesinden, ------ ile ilgili faaliyet gösteren ve özel tüketim vergisi (ÖTV) mükellefiyeti bulunan şirketinizin ithalat esnasında ÖTV'yi gümrük idaresine ödediği, daha sonra ithal edilen söz konusu malların Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) Çerçeve Anlaşması kapsamında Katma Değer Vergisi (KDV) İstisna Sertifikasına haiz Avrupa Topluluğu (AT) Yüklenicisine ÖTV'siz teslim edildiği ifade edilerek ithalat esnasında şirketiniz tarafından fazla-yersiz olarak ödenen ÖTV'nin iadesi ile ilgili olarak hangi makama ve ne şekilde müracaat edileceği hususunda Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmaktadır.

4760 sayılı ÖTV Kanununun;

1. (1/1-b) maddesinde, Kanuna ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olanların ilk iktisabının bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV'ye tabi olduğu,
2. (2/1-b) maddesinde, ilk iktisabın; (II) sayılı listedeki mallardan Türkiye'de kayıt ve tescil edilmemiş olanların kullanılmak üzere ithalini, motorlu araç ticareti yapanlardan iktisabını, motorlu araç ticareti yapanlar tarafından kullanılmaya başlanmasını, aktife alınmasını veya adlarına kayıt ve tescil ettirilmesini ifade ettiği,
3. (2/1-d) maddesinde, motorlu araç ticareti yapanların, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olanları imal, inşa veya ithal edenler ile fabrika, ana bayi, bölge bayii, bayii, yetkili satıcı ve acenteler ile Maliye Bakanlığınca bu nitelikte oldukları tespit edilenleri ifade ettiği,
4. (3/a) maddesinde, mal teslimi veya ilk iktisap hallerinde vergiyi doğuran olayın malın teslimi veya ilk iktisabında meydana geldiği,
5. (14/3) maddesinde, ithalatta alınan verginin, ilgili gümrük idaresince hesaplanacağı, gümrük mevzuatına göre kabul edilen beyanname veya diğer belgeler üzerine imza alınmak suretiyle mükellefe, kanuni temsilcisine veya gümrük müşavirine tebliğ edileceği, bu tebliğ üzerine ortaya çıkacak ihtilaflar için ithalat vergilerinin tabi olduğu usul ve esasların uygulanacağı,

- (16/3) maddesinde, bu Kanuna göre gümrükte vergisi ödenmeden veya eksik ödenerek ithal edilen malların hiç alınmamış veya eksik alınmış özel tüketim vergisi ile vergiden müstesna olduğu halde yanlışlıkla alınan veya fazla alındığı anlaşılan özel tüketim vergisi hakkında 4458 sayılı Gümrük Kanunundaki esaslara göre işlem yapılacağı
hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca, ÖTV Kanununun 15(1) maddesinde, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi olan malların kayıt ve tescil edildikten sonra iade edilmesi hali hariç, malların iade edilmesi, işlemin gerçekleşmemesi, işlemden vazgeçilmesi veya diğer nedenlerle matrahta değişiklik vuku bulduğu ya da yersiz veya fazla vergi hesaplandığı hallerde vergiye tabi işlemleri yapmış olan mükelleflerin; iade olunan malların fiilen işletmeye girmiş olması, yersiz veya fazla ödenen verginin alıcıya iade edilmesi ve bu işlemlerin defter kayıtları, belgeler ile beyannamede gösterilmesi şartıyla, bunlarla ilgili borçlandıkları ya da ödedikleri vergiler için değişikliğin mahiyetine uygun şekilde ve meydana geldiği dönem içinde düzeltme yapabilecekleri, bu vergiden mahsup edebilecekleri veya iade talebinde bulunabilecekleri hükme bağlanmış olup, konuyla ilgili açıklamalara Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Uygulama Genel Tebliğinin (IV/F) bölümünde yer verilmiştir.

Buna göre, ÖTV uygulamasında yersiz veya fazla vergi hesaplanan hallerde, bu işlemi gerçekleştirmiş olan ÖTV mükellefince iade talep edilebilmesi için, diğer koşulların yanı sıra, söz konusu ÖTV'nin mükellef tarafından bağlı bulunduğu vergi dairesine ya da ithalatta gümrük idaresine beyan edilmiş ve ödenmiş olması aranmaktadır. Dolayısıyla, ÖTV mükellefince faturada gösterilmeyen ve kayıt ve tescile tabi taşıtlar için ilk iktisapla ilgili işlemlerin tamamlanmasından önce bu işlemlerin yapıldığı yer vergi dairesine beyan edilerek aynı günde ödemesi gerçekleştirilmeyen ya da ithalatta gümrük idaresine ödenmeyen ÖTV tutarları için iade talebinde bulunulması mümkün bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, anılan Tebliğin (I/B/4) bölümünde belirtildiği üzere, kayıt ve tescile tabi taşıtları satmak üzere ithal edenlerin, motorlu araç ticareti ile iştigal ettiklerini, ilgili ticaret sicil müdürlüğünden alınan ve faaliyet/işletme konuları arasında motorlu araç ticareti veya benzeri ifadelerin bulunduğuna dair "Sicil Tasdiknamesi"nin veya yazının aslını ya da noter onaylı örneğini gümrük idarelerine ibraz etmek suretiyle tevsik etmeleri halinde, ithal aşamasında ÖTV aranmaksızın işlem tesis edilmesi mümkün olup, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı nezdinde yürütülen Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) üzerinden kuruluşu yapılarak tescil işlemi gerçekleştirenlerden "Sicil Tasdiknamesi" veya yazı ibrazı aranmamaktadır. Bunun yanı sıra, kayıt ve tescile tabi taşıtları satmak üzere ithal edecek olanlardan, bu kapsamdaki ithalatlarında ÖTV aranmaksızın işlem tesisi için ilgili gümrük müdürlüklerince, ilk iktisabı yapılmamış ÖTV'ye tabi taşıtların ticaretinin ithalatçıları tarafından yapıldığına dair bağlı olunan vergi dairesi müdürlüğünden/başkanlığından alınan yazının aslı veya onaylı örneği de aranmaktadır.

Ayrıca, 1 Sıra No'lu Türkiye-Avrupa Birliği IPA Çerçeve Anlaşması Genel Tebliğinin "4.4.2.2. ÖTV Mükellefi Olanlardan Yapılan Alımlarda" başlıklı bölümünde AT Sözleşmesi kapsamında AT Yüklenicisi tarafından ÖTV mükellefi olanlardan temin edilecek malların tedarikçi ile tedarik sözleşmesi yapılması ve bu sözleşme konusu malların AT Sözleşmesi kapsamında olduğunun hibe yararlanıcısı tarafından onaylanması halinde ÖTV ödenmeksizin tedarik edilmesinin mümkün olduğu açıklanmıştır. Dolayısıyla, bu işleme dair ÖTV mükellefi tedarikçi tarafından iadesi talep edilebilecek herhangi bir verginin bulunmadığı görülmektedir. Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, ödenen ÖTV'ye ilişkin iade talebinin söz konusu Tebliğin "4.4.3. AT Yüklenicisi Tarafından Ödenen Özel Tüketim Vergisinin İadesi" başlıklı bölümündeki usul ve esaslar çerçevesinde, yalnızca yurt içinden ÖTV ödeyerek alım yapan AT Yüklenicisi tarafından ilgili vergi dairesi müdürlüğüne yapılabileceği tabiidir.

Öte yandan, anılan Tebliğin ithalat işlemlerinde vergi istisnasının uygulanmasına ilişkin "4.2.2. İstisnanın Uygulaması” başlıklı bölümünde, IPA Çerçeve Anlaşmasının 25(1)(e) ve 26(2)(a) maddelerine göre, AT Yüklenicisi tarafından AT Sözleşmesi kapsamında yapılan ithalat işlemlerinin, gümrük veya ithalat vergileri, harçlar, KDV, ÖTV ve diğer benzeri vergi ve harçlardan istisna olduğu ve bu istisnanın, sadece AT Sözleşmesi kapsamında AT Yüklenicisi tarafından tedarik edilen mallar ve/veya verilen hizmetler ve/veya yapılan işlere ilişkin olarak yapılan ithalata uygulanacağı açıklanmıştır.

Buna göre, imalatçı sıfatıyla ÖTV mükellefiyeti bulunduğu anlaşılan şirketiniz tarafından ithal edilen taşıtlara ithalat aşamasında ilk iktisap kapsamında ÖTV uygulandığı anlaşıldığından, bu taşıtların müteakiben yurt içinde tesliminin ÖTV'nin konusuna girmediği, bu teslim için bir kez daha ÖTV hesaplanmayacağı veya ÖTV Kanununda veya uluslararası bir anlaşmada yer alan herhangi bir istisna düzenlemesi kapsamında değerlendirilemeyeceği hususları göz önünde bulundurulduğunda, şirketiniz tarafından AT Yüklenicisine yapılan taşıt teslimine ilişkin düzeltme veya iade talebinde bulunulması mümkün değildir.

Diğer yandan, şirketiniz tarafından ithalatta ödenen söz konusu ÖTV'nin yersiz veya fazla olduğuna ve iade edilmesine ilişkin taleplerin, 4458 sayılı Gümrük Kanunundaki esaslara göre iade işlemlerini yapmakla yetkili/görevli ilgili gümrük idaresine yapılması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

 (*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.