Türkiye’yi AET’na ‘Ortak Üye’ yapan, taraflar arasinda bir gümrük birligine dayanan ve tam üyelik öngören Ortaklik Anlasmasi, 12 Eylül 1963 tarihinde imzalanmistir. Anlasma 4 Subat 1964 tarih ve 397 sayili yasa ile uygun bulunarak, 22 Ekim 1964 tarih ve 6/3820 sayili BKK ile onaylanmis, 20 Kasim 1964 tarih ve 6/3930 sayili BKK ile de 01 Aralik 1964 te yürürlüge girmesi kararlastirilmistir.

BASLANGIÇ

Bir yandan,

Türkiye Cumhurbaskani,

Öte yandan,

Majeste Belçika Krali,

Federal Almanya Cumhurbaskani,

Fransa Cumhurbaskani,

Italya Cumhurbaskani,

Altes Ruayal Lüksemburg Büyük Düsesi,

Majeste Hollanda Kraliçesi,

ve Avrupa Ekonomik Toplulugu Konseyi,

Türk halki ile Avrupa Ekonomik Toplulugu içinde bir araya gelmis halklar arasinda gittikçe daha siki baglar kurmaya AZIMLI OLARAK;

Türkiye ve Avrupa Ekonomik Toplulugu'ndaki yasama sartlarinin, hizlandirilmis bir ekonomi ilerleyisi ve uyumlu bir alis veris genislemesi ile devamli olarak iyilesmesini, böylece Türkiye ekonomisi ile Topluluk üyesi Devletlerin ekonomileri arasindaki arayi azaltmayi saglamaya KARARLI OLARAK;

Türk ekonomisinin kalkinmasinin ortaya koydugu özel sorunlari ve belli bir sürede Türkiye'ye bir ekonomik yardim yapilmasi gerekliligini GÖZÖNÜNDE BULUNDURARAK;

Türk halkinin yasama seviyesini iyilestirme çabasina, Avrupa Ekonomik Toplulugu'nun getirecegi destegin, ileride Türkiye'nin Topluluga katilmasini kolaylastiracagini KABUL EDEREK;

Avrupa Ekonomik Toplulugunu kuran Antlasma’nin esindigi ülküyü birlikte izliyerek, baris ve hürriyet güvencesini peklestirmeye AZMEDEREK;

Avrupa Ekonomik Toplulugu'nu kuran Antlasma'nin 238. maddesi uyarinca Türkiye ile Avrupa Ekonomik Toplulugu arasinda ortaklik yaratan bir anlasma aktini KARARLASTIRMISLAR ve bunun için

TÜRKIYE CUMHURBASKANI:

Disisleri Bakani Bay Feridun Cemal ERKIN' i

MAJESTE BELÇIKA KRALI:

Basbakan Yardimcisi ve Disisleri Bakani Bay Paul Henri SPAAK' i

FEDERAL ALMANYA CUMHURBASKANI

Disisleri Bakani Bay Gerhard SCHROEDER' i

FRANSA CUMHURBASKANI:

Disisleri Bakani Bay Maurce COUVE de MURVILLE' i

ITALYA CUMHURBASKANI:

Hazine Bakani Bay Emilio COLOUMBO'yu

ALTES RUAYAL LÜKSEMBURG BÜYÜK DÜSESI:

Hükümet Baskan Yardimcisi ve Disisleri Bakani Bay Eugène SCHAUS'u

MAJESTE HOLANDA KRALIÇESI:

Disisleri Bakani Bay Joseph M. A. H. LUNS'u ve

AVRUPA EKONOMIK TOPLULUGU KONSEYI: Avrupa Ekonomik Toplulugu Konseyinin simdiki Baskani ve Hollanda Disisleri Bakani Bay Joseph M. A. H. LUNS'u

tam yetki ile atamislardir. Adlari geçenler, yetki belgelerinin karsilikli olarak verilmesinden ve bunlarin usul ve sekil bakimindan uygunluklarinin anlasilmasindan sonra, asagidaki hükümler üzerinde uyusmuslardir;

KISIM: I

Ilkeler

Madde - 1

Bu Antlasma ile Türkiye ile Avrupa Ekonomik Toplulugu arasinda bir Ortaklik kurulmustur.

Madde - 2

1. Anlasma'nin amaci, Türkiye ekonomisinin hizlandirilmis kalkinmasini ve Türk halkinin çalistirilma seviyesinin ve yasama sartlarinin yükseltilmesini saglama geregini tümü ile gözönünde bulundurarak, Taraflar arasindaki ticari ve ekonomik iliskileri araliksiz ve dengeli olarak güçlendirmeyi tesvik etmektir.

2. Yukaridaki fikrada belirtilen amaçlarin gerçeklestirilmesi için 3, 4 ve 5. maddelerde gösterilen sartlara ve usullere göre bir gümrük birliginin gittikçe gelisen sekilde kurulmasi öngörülmüstür.

3. Ortakligin:

a) Bir hazirlik dönemi,

b) Bir geçis dönemi,

c) Bir son dönemi,

vardir.

Madde - 3

1. Hazirlik döneminde Türkiye, geçis dönemi ve son dönem boyunca kendisine düsecek yükümlülükleri üstlenebilmek için, Toplulugun yardimi ile ekonomisini güçlendirir.

Bu hazirlik dönemine ve özellikle Toplulugun yardimina iliskin uygulama usulleri, Anlasma'ya ekli Geçici Protokol ile Mali Protokol'de belirtilmistir.

2. Hazirlik döneminin süresi, Geçici Protokol'de öngörülen usullere uygun uzatma disinda, bes yildir.

Geçis dönemine, Geçici Protokol'ün 1. maddesinde öngörülen sartlara ve usullere uyularak geçilir.

Madde - 4

1. Geçis döneminde Akit Taraflar, karsilikli ve dengeli yükümlülükler esasi üzerinden:

Türkiye ile Topluluk arasinda bir gümrük birliginin gittikçe gelisen sekilde yerlesmesini,

Ortakligin iyi islemesini saglamak için Türkiye'nin ekonomik politikalarinin Toplulugunkilere yaklastirilmasini, bunun için de gerekli ortak eylemlerin gelistirilmesini saglar.

2. Bu dönemin süresi, birlikte öngörülebilecek istisnalar sakli kalmak üzere, on iki yili geçemez. Bu istisnalar, gümrük birliginin makûl bir süre içinde kurulup tamamlanmasina engel olamaz.

Madde - 5

Son dönem gümrük birliginin dayanak ve Akit Taraflarin ekonomi politikalari arasindaki koordinasyonun güçlendirilmesini gerektirir.

Madde - 6

Ortaklik rejiminin uygulanmasini ve gittikçe gelismesini saglamak için Akit Taraflar, Anlasma ile verilen görevlerin sinirlari içinde eylemde bulunan bir Ortaklik Konseyi'nde toplanirlar.

Madde - 7

Akit Taraflar, bu Anlasma'dan dogan yükümlülüklerin yerine getirilmesini saglayici her türlü genel ve özel tedbirleri alirlar.

Taraflar, Anlasma hedeflerinin gerçeklestirilmesini tehlikeye düsürülebilecek her türlü tedbirden sakinirlar.

KISIM: II

Geçis döneminin uygulanmaya konmasi

Madde - 8

4. maddede anilan amaçlarin gerçeklesmesi için Ortaklik Konseyi, geçis döneminin baslamasindan önce ve Geçici Protokolün 1. maddesinde öngörülen usule göre, Toplulugu kuran Antlasma'nin kavradigi ve gözönünde bulundurulmasi gereken alanlarla, özellikle bu kisimda gözetilenlere mahsus hükümlerin uygulama sartlarini, usullerini, sira ve sürelerini yararli görülecek her türlü korunma kurallarini tespit eder.

Madde - 9

Akit Taraflar, Anlasma'nin uygulanma alaninda, 8. maddenin uygulanmasi ile ilgili olarak ortaya konabilecek özel hükümler sakli kalmak üzere, uyrukluk dolayisiyla uygulanan her türlü ayrimin, Toplulugu kuran Anlasmanin 7. maddesinde anilan ilke uyarinca yasak oldugunu kabul ederler.

BÖLÜM: 1

Gümrük Birligi

Madde - 10

1. Anlasma'nin 2. maddesinin 2. fikrasinda öngörülen gümrük birligi, mal alis verislerinin tümünü kavrar.

2. Gümrük Birligi.

- Topluluk üyesi Devletlerle Türkiye arasinda, ithalâtta oldugu gibi ihracatta gümrük vergileri ve esit etkili resimlerin ve miktar kisitlamalarinin, milli üretime, Anlasmanin hedeflerine aykiri bir koruma saglamayi gözeten esit etkili baska her türlü tedbirin yasaklanmasini;

- Türkiye'nin üçüncü memleketlerle iliskilerinde Toplulugun Ortak Gümrük Tarifesi'nin kabulünü ve Toplulukça dis ticaret konusunda uygulanan sair mevzuata yaklasmayi kapsar.

BÖLÜM: 2

Tarim

Madde - 11

1. Ortaklik rejimi, Toplulugun ortak tarim politikasini gözönünde bulunduran özel usullere göre, tarimi ve tarim ürünleri alis verisini de kavrar.

2. Tarim ürününden, Toplulugu kuran Antlasma'nin II. Ekinin konusu olan ve sözü edilen Antlasma'nin 38. maddesinin 3. fikrasi hükümlerinin uygulanmasi ile halen tamamlanmis bulunan listede sayili ürünler anlasilir.

BÖLÜM: 3

Ekonomik nitelikteki sair hükümler

Madde - 12

Akit Taraflar, aralarinda serbest isçi akimini kademeli olarak gerçeklestirmek için, Toplulugu kuran Antlasma'nin 48, 49 ve 50. maddelerinden esinlenmekte uyusmuslardir.

Madde - 13

Akit Taraflar, yerlesme serbestligi kisitlamalarini aralarinda kaldirmak için, Toplulugu kuran Antlasma'nin 52 ilâ 56. (Dahil) maddeleri ile 58. maddesinden esinlenmekte uyusmuslardir.

Madde - 14

Akit Taraflar, hizmet edimi serbestligi kisitlamalarini aralarinda kaldirmak için, Toplulugu kuran Antlasma'nin 55, 56 ve 58 ilâ 65. (Dahil) maddelerinden esinlenmekte uyusmuslardir.

Madde - 15

Toplulugu kuran Antlasma'nin ulastirma ile ilgili hükümlerinin ve bunlarin uygulanmasi dolayisiyla girisilmis olan tasarruflarin Türkiye'ye tesmili sartlari ve usulleri, Türkiye'nin cografya durumu gözönünde bulundurularak düzenlenir.

Madde - 16

Akit Taraflar, Toplulugu kuran Antlasma'nin üçüncü büyük bölümünün 1. kisminda yer alan rekabet, vergileme ve mevzuatin yaklastirilmasi ile ilgili hükümlerde anilan ilkelerin, ortaklik iliskilerinde uygulanmasi gerektigini kabul ederler.

Madde - 17

Anlasma'ya Taraf olan her Devlet, ekonomisine, fiyat seviyesi kararliligi içinde devamli ve dengeli bir genisleme saglarken, genel ödeme bilançosuna denge saglamak ve parasina olan güveni devam ettirmek için gerekli ekonomi politikasini uygular.

Taraf Devlet, bu hedeflere ulasmak için konjonktür politikasi ve özellikle mali politika ve para politikasi uygular.

Madde - 18

Anlasma'ya Taraf olan her Devlet, kambiyo kurlari konusunda Ortaklik amaçlarinin gerçeklestirilmesini saglamaya elverisli bir politika uygular.

Madde - 19

Türkiye ve Topluluk üyesi Devletler, Anlasma'nin uygulanmasinda mal, hizmet, sermaye ve kisi akiminin aralarinda serbestlestirildigi ölçüde, mal, hizmet ve sermaye alis verislerine iliskin ödeme veya transferlerle ücret ve sermaye transferlerinin, alacaklinin veya faydalananlarin ikamet ettikleri memleket parasiyla yapilmasina müsaade ederler.

Madde - 20

Akit Taraflar, Anlasma amaçlarinin gerçeklestirilmesine yarayan Türkiye ile Topluluk üyesi Devletler arasindaki sermaye hareketlerini kolaylastirmak için aralarinda danisirlar.

Akit Taraflar, Topluluk memleketlerinden gelen ve Türk ekonomisinin kalkinmasina yardimi olabilecek sermayelerin Türkiye'de yatirimini tesvik eden her çesit araci arastirmaya çabalarlar.

Her üye Devlet ülkesinde ikamet edenler, Türkiye'nin baska bir üye Devlete veya üçüncü bir memlekete tanidigi bütün kolayliklardan, özellikle yabanci sermaye eylemi ile ilgili kambiyo ve vergi konularindaki kolayliklardan yararlanirlar.

Madde - 21

Akit Taraflar, üçüncü memleketlerin ileride Topluluga katilmalari veya ortak olmalari halleri de dahil olmak üzere, üçüncü memleketler karsisindaki ticaret politikalarinin koordinasyonunu ve bu alandaki karsilikli çikarlarinin korunmasini saglamaya elverisli bir danisma usulünü hazirlama konusunda uyusmuslardir.

KISIM: III

Genel ve son hükümler

Madde - 22

1. Anlasma ile belirtilen amaçlarin gerçeklestirilmesi için, Anlasma'nin öngördügü hallerde Ortaklik Konseyi'nin karar yetkisi vardir. Iki taraftan her biri, verilmis kararlarin yerine getirilmesinin gerektirdigi tedbirleri almakla yükümlüdür. Ortaklik Konseyi yararli tavsiyelerde de bulunabilir.

2. Ortaklik Konseyi, Anlasma'nin hedeflerini gözönünde tutarak, ortaklik rejimi sonuçlarini belli araliklarla inceler. Bununla beraber, hazirlik dönemi boyunca bu incelemeler bir görüs teatisi sinirlari içinde kalir.

3. Geçis döneminin baslamasi ile, ortaklik rejiminin gerçeklesmesi yolunda, Anlasma amaçlarindan birine ulasmak için, Akit Taraflar'in bir ortak davranisi gerekli görüldügü takdirde, Anlasma bunun için gerekli davranis yetkisini öngörmese bile, Ortaklik Konseyi uygun kararlari alir.

Madde - 23

Ortaklik Konseyi'ni, bir yandan Türkiye Hükümeti'nden üyeler, öte yandan, Topluluk üyesi Devletler Hükümetleri'nden, Konseyi'nden ve Komisyonu'ndan üyeler meydana getirir.

Ortaklik Konseyi üyeleri, Içtüzügün öngördügü sartlarla kendilerini temsil ettirebilirler.

Ortaklik Konseyi, kararlarini oy birligi ile alir.

Madde - 24

Ortaklik Konseyi baskanligi, altisar aylik süreler için Türkiye ile Topluluk temsilcilerinden biri tarafindan, sira ile yapilir. Ilk baskanlik süresi Ortaklik Konseyi karari ile kisaltilabilir.

Ortaklik Konseyi Içtüzügünü yapar.

Ortaklik Konseyi, görevlerinde kendisine yardim edebilecek her komiteyi ve özellikle Anlasma'nin iyi yürütülmesi için gerekli isbirligi devamliligini saglayacak bir komite kurmaya karar verebilir.

Ortaklik Konseyi bu komitelerin görev ve yetkilerini belirtir.

Madde - 25

1. Her Akit Taraf, Anlasma'nin uygulama ve yorumu ile ilgili ve Türkiye'yi veya Toplulugu, Topluluk üyesi bir Devleti ilgilendiren her anlasmazligi Ortaklik Konseyine getirebilir.

2. Ortaklik Konseyi Anlasmazligi karar yolu ile çözebilir; keza, anlasmazligi Avrupa Topluluklari Adalet Divani'na ve mevcut herhangi bir baska yargi merciine götürmeyi kararlastirabilir.

3. Taraflardan her biri, kararin veya hükmün yerine getirilmesinin gerektirdigi tedbirleri almakla yükümlüdür.

4. Anlasmazlik, isbu maddenin 2. fikrasina göre çözülememis ise, Akit Taraflar'in geçis dönemi ve son dönemde basvurabilecekleri tahkim ve sair yargi usulü yollarini, Anlasma'nin 8. maddesi uyarinca Ortaklik Konseyi düzenler.

Madde - 26

Anlasma'nin hükümleri, Avrupa Kömür ve Çelik Toplulugu'nun yetki alanina giren maddelere uygulanmaz.

Madde - 27

Ortaklik Konseyi, bir yandan Avrupa Parlamenter Asamblesi, Toplulugun Ekonomik ve Sosyal Komitesi ve öteki organlari ile, öte yandan, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Türkiye'nin yukaridaki maddeleri karsilayan organlari arasinda isbirligini ve temaslari kolaylastirmak için her türlü yararli tedbiri alir.

Bununla beraber, hazirlik dönemi süresince, bu temaslar, yalniz Avrupa Parlamenter Asamblesi ile Türkiye Büyük Millet Meclisi arasindaki iliskilerle sinirlanir.

Madde - 28

Anlasma'nin isleyisi, Toplulugu kuran Antlasma'dan dogan yükümlerin tümünün Türkiye'ce üstlenebilecegini gösterdiginde, Akit Taraflar, Türkiye'nin Topluluga katilmasi olanagini incelerler.

Madde - 29

1. Anlasma bir yandan Türkiye Cumhuriyeti ülkesinde, öte yandan Belçika Kralligi, Federal Almanya Cumhuriyeti, Fransa Cumhuriyeti, Italya Cumhuriyeti, Lüksemburg Büyük Dükaligi ve Hollanda Kralliginin ülkelerinde uygulanir.

2. Genel Anlasma, Toplulugu kuran Antlasma'nin 227. maddesinin 2. fikrasinin 1. bendinde gözetilenleri karsilayan alanlar bakimindan Fransiz denizasiri illerine de uygulanir.

Anlasma'nin baska alanlarla ilgili hükümlerinin, sözü geçen illerde uygulanma sartlari, Akit Taraflar arasinda ileride varilacak anlasma ile belirlenir.

Madde - 30

Akit Taraflarca Anlasma'ya eklenmesi uygun bulunan protokoller, Anlasma'nin ayrilmaz parçalaridir.

Madde - 31

Anlasma, imza eden Devletlerin kendi anayasa usullerine uyularak onaylanir; Topluluk yönünden Konseyce, Toplulugu kuran Antlasma hükümleri uyarinca bir karar alinmasi ve bunun Akit Taraflar'a tebligi ile, geçerli olarak aktedilmis olur.

Yukaridaki fikrada anilan akdin tasdik ve teblig belgeleri Brüksel'de karsilikli olarak verilir.

Madde - 32

Anlasma, 31. maddede sözü geçen tasdik belgelerinin karsilikli olarak verilmesi tarihini kovalayan ikinci ayin ilk günü yürürlüge girer.

Madde - 33

Isbu Anlasma, her metin esitlikle geçerli olmak üzere, Türk, Alman, Fransiz, Italyan ve Hollanda dilleri ile ikiser nüsha olarak yazilmistir.

PROTOKOL NO. 1

GEÇICI PROTOKOL

Akit Taraflar,

Türk ekonomisi için, özellikle hazirlik döneminde, tütün, kuru üzüm, kuru incir ve findik ihracatinin önemine inanarak,

Ortaklik Anlasmasinin 3. maddesinde öngörülen Geçici Protokolü tesbit etmek istegiyle,

Asagidaki hükümler üzerine uyusmuslardir:

Madde - 1

1. Anlasma'nin yürürlüge girmesinden dört yil sonra, Ortaklik Konseyi, Türkiye'nin ekonomik durumunu gözönünde bulundurarak, Anlasmanin 4. maddesinde gözetilen geçis döneminin gerçeklesme sartlari, usulleri, sira ve süreleri ile ilgili hükümlerin, bir Katma Protokol ile tespit edip edemeyecegini inceler.

Katma Protokol Akit Taraflar'ca imzalanacak ve her birinde uyulmasi gereken anayasa usullerinin tamamlanmasindan sonra yürürlüge girecektir.

2. Besinci yilin sonunda Katma Protokol tespit edilememis ise, Ortaklik Konseyi'nde kararlastirilarak ve 3 yili geçmeyecek bir süreden sonra 1. fikrada öngörülen usule yeniden basvurulur.

3. Bu protokol hükümleri, Katma Protokol yürürlüge girinceye ve en geç onuncu yilin sonuna degin uygulanir.

Bununla beraber, Katma Protokol tespit edilmis, fakat onuncu yil sonunda yürürlüge girememis ise, Geçici Protokol en çok bir yillik bir süre için uzatilir.

Not- 1.9.1971 tarihine kadar geçerli olan isbu Geçici Protokol yerine, 1.9.1971-31.12.1972 devresinde 7/2905 sayili Bakanlar Kurulu Karari ile tasdik edilen Geçici Anlasma kaim olmus ve 1.1.1973 tarihinden itibaren de Katma Protokol yürürlüge girmistir.

Katma Protokol dokuzuncu yilin sonunda tespit edilemedigi takdirde, Ortaklik Konseyi, hazirlik döneminin onuncu yilinin bitiminden sonra uygulanacak rejimi kararlastirir.

Madde - 2

Isbu Protokolün yürürlüge girisi ile birlikte Topluluk Üyesi Devletler, Türkiye kaynakli ve Türkiye çikisli ithalatlari için asagidaki yillik tarife kontenjanlarini açarlar:

a) 24.01 - Ham ve mamul olmayan tütün: Tütün döküntülüri

Belç. - Lüks. Eko. Birl. 1.250 ton

Federal Almanya Cumhuriyeti 6.600 "

Fransa 2.550 "

Italya 1.500 "

Hollanda 600 "

Bu tarife kontenjanlarinin siniri içinde her üye Devlet, Toplulukça 9 Temmuz 1961 tarihinde imzalanan Ortaklik Anlasmasi çerçevesinde ayni ürünler ithalatina uyguladigina esit bir gümrük vergisi uygular.

b) 08.04 - Yalniz kuru üzüm (Içinde 15 Kg. veya daha az mal bulunan ambalajlarla)

Belç. - Lüks. Eko. Birl. 3.250 ton

Federal Almanya Cumhuriyeti 9.750 "

Fransa 2.800 "

Italya 7.700 "

Hollanda 6.500 "

c) 08.03 - Yalniz kuru incir (Içinde 15 Kg. veya daha az mal bulunan ambalajlarla)

Belç. - Lüks. Eko. Birl. 840 ton

Federal Almanya Cumhuriyeti 5.000 "

Fransa 7.000 "

Hollanda 160 "

Bu tarife kontenjanlari çerçevesinde Topluluk üyesi her Devlet, milli gümrük vergilerinin kuru incir için Ortak Gümrük Tarifesi'nde son yaklasma anina kadar, Toplulugu kuran Antlasma'nin 14. maddesinin 1. fikrasi anlamindaki esas vergiden, Topluluk üyesi Devletlerin kendi aralarinda yaptiklari indirimlerin yarisinin düsülmesi ile elde edilene esit bir gümrük vergisi uygular.

Geçici Protokol hükümleri, Topluluk üyesi Devletler milli gümrük vergilerinin kuru incir Ortak Gümrük Tarifesine son yaklasma aninda yürürlükte bulunuyorsa, Topluluk, 3. madde hükümlerini gözönünde bulundurarak, yukaridaki bent geregince Türkiye'ye saglananlara esit ticari faydalarin sakli tutulmasi için gerekli tarife tedbirlerini alir.

d) 08.05 - Dis ve iç kabuklari çikarilmis olanlar da dahil olmak üzere yas veya kuru sert kabuklu meyvalar: Yalniz findik

Belç. - Lüks. Eko. Birl. 540 ton

Federal Almanya Cumhuriyeti 14.500 "

Fransa 1.250 "

Hollanda 710 "

Bu tarife kontenjanlari çerçevesinde Topluluk Üyesi her Devlet %2,5 ad valorem gümrük vergisi uygular.

Bunun disinda, Topluluk Üyesi Devletler, Anlasma'nin yürürlüge girmesi ile birlikte bu ürün için, Topluluk içi gümrük vergilerinin tamamen kaldirilmasini ve Ortak Gümrük Tarifesi'nin tüm olarak uygulanmasini gerçeklestirirler.

Madde - 3

2. maddede gösterilen ürünler için, Topluluk Üyesi Devletler milli gümrük vergilerinin Ortak Gümrük Tarifesi'ne son yaklasmasindan itibaren, Topluluk her yil, Türkiye yararina o tarihte açilmis milli tarife kontenjanlarinin tutarina esit hacimde tarife kontenjanlari açar. Bu usul Ortaklik Konseyi'nce ertesi takvim yili için, 4. madde geregince alinan kararlara zarar vermeksizin uygulanir.

Bununla beraber, findik bakimindan bu usul, ancak Topluluk Üyesi Devletler'in milli gümrük vergilerinin öteki üç ürünün tümü ile Ortak Gümrük Tarifesi'ne uyumu aninda uygulanir.

Madde - 4

Anlasma'nin yürürlüge girisini kovalayan ikinci yildan baslayarak, Ortaklik Konseyi 2 ve 3. maddelerde gösterilen tarife kontenjanlarinin hacmini artirmayi kararlastirabilir. Ortaklik Konseyi'nin aksine karari olmadikça, bu artirmalar iktisap edilmis olur. Her artirma, ancak ertesi takvim yilindan baslayarak uygulanir.

Madde - 5

Anlasma'nin yürürlüge girisi, takvim yili basina rastlamaz ise, Topluluk Üyesi Devletler, Anlasma'nin yürürlüge girisinden, ertesi takvim yilinin basina kadar ki süre için, bu sürenin beher ayi hesabiyla, 2. maddede anilan miktarlarin onikide birini karsilayan hacimde tarife kontenjanlari açarlar.

Bununla beraber, Ortaklik Konseyi, Anlasma yürürlüge girer girmez, sözü geçen ürünler ihracatinin mevsimlik niteligini gözönünde tutarak, yukaridaki bendin uygulanmasi ile elde edilen tarife kontenjanlari hacimlerinin artirilmasini kararlastirabilir.

Madde - 6

Anlasma'nin yürürlüge girmesinden itibaren üçüncü yilin bitiminde Ortaklik Konseyi, 2. maddede gösterilenlerden baska ürünlerin Topluluk pazarinda sürümünü tesvike elverisli tedbirleri kararlastirabilir.

Madde - 7

Tütün, findik veya kuru incir için ortak tarim politikasinin uygulanmaya konmasi ile birlikte, Topluluk, isbu Protokol geregince Türkiye'ye saglananlara esit ihracat imkanlarini sakli tutmak üzere, bu ortak tarim politikasi için öngörülen rejimi gözönünde bulundurarak, gerekebilecek tedbirleri alir.

Madde - 8

Isbu Protokol'ün 2. maddesinde gösterilen ürünler için Toplulukça tarife kontenjanlari açilmasi halinde, bu tarife kontenjanlari çerçevesinde uygulanacak gümrük vergileri seviyesi bakimindan, Türkiye'ye anlasmaya taraf olmayan bir memleketten daha az elverisli bir islem yapilamaz.

Madde - 9

Türkiye, Topluluk Üyesi Devletlerden birine veya bir kaçina tanidigi en elverisli islemi üye Devletlerin hepsine tesmile gayret eder.

Madde - 10

Her Akit Taraf, hazirlik dönemi ile birlikte, yerlesme hakki, hizmet edimi, ulastirma ve rekabetle ilgili her çesit güçlükleri Ortaklik Konseyi'ne getirebilir. Ortaklik Konseyi gerekirse, bu güçlükleri gidermek için, Akit Taraflar'a her türlü yararli tavsiyelerde bulunabilir.

Madde - 11

Isbu Protokol Anlasma'ya eklenmistir.

PROTOKOL NO. 2

MALI PROTOKOL

Akit Taraflar,

Ortaklik Anlasmasi amaçlarinin izlenmesini kolaylastirmak için Türk ekonomisinin hizlandirilmis bir sekilde kalkinmasina faydali olmak KAYGISIYLA,

asagidaki hükümler üzerinde UYUSMUSLARDIR:

Madde - 1

Türk ekonomisinin verimliligini artirmaya yardimci, Anlasma'nin amaçlarinin gerçeklestirilmesine faydali olan ve Türk kalkinma plani çerçevesinde yer alan yatirim projeleri için finansman islemleri, Türk Devleti ile Türk tesebbüsleri tarafindan, Avrupa Yatirimlar Bankasi'na sunulabilir. Banka, bunlarin tabi tutulacagi islemden müracaat sahiplerine bilgi verir.

Madde - 2

Olumlu bir sonuca baglanan istemler ödünçler vasitasiyla finanse edilir. Bu ödünçlerin tutari 175 milyon hesap birimine erisebilir ve Anlasma'nin yürürlüge girisini kovalayan bes yil içinde baglanabilir.

Madde - 3

Finansman istemleri, Türk tesebbüslerinden geldigi zaman, ancak Türk Hükümeti'nin oluru ile olumlu sonuca baglanabilir.

Madde - 4

1 - Ödünçler, finansmanina ayrildiklari projelerin ekonomik özelliklerine göre verilir.

2 - Özellikle kârliligi uzun vadeli veya yazili yatirimlara iliskin ödünçler, indirilmis faiz haddi, uzatilmis ödeme süresi, ödemesiz dönem gibi özel sartlar ve geregi halinde, bu ödünçlerin Türkiye tarafindan ödenmesini kolaylastirabilecek baska özel ödeme sartlari ile donatilabilir.

3 - Bir ödünç, Türk Devleti'nin disinda bir tesebbüs veya topluluga verildigi zaman, Türk Devleti'nin garantisine baglanir.

Madde - 5

1. Banka, bu ödünçlerin verilmesini, ihale veya teklif almalar düzenlenmesine baglayabilir. Bu ihale veya teklif almalara katilma, Türkiye ve Topluluk Üyesi Devletler uyruklu her gerçek veya tüzel kisiye esit rekabet sartlari ile açiktir.

2. Ödünçler, kabul edilen yatirim projelerinin gerçeklesmesi için gerekli ithalat giderleri kadar iç giderlerin karsilanmasinda da kullanilabilir.

3. Banka, fonlarin en rasyonel sekilde ve Anlasma hedeflerine uygun olarak kullanilmasini gözetir.

Madde - 6

Türkiye, bu ödünçlerden faydalanan borçlularin, ödünçlerin ana para ve faizlerinin ödenmesinin gerektirdigi dövizleri edinmelerine imkan vermekle yükümlüdür.

Madde - 7

Bazi projelerin gerçeklestirilmesi için bu Protokol çerçevesinde yapilacak yardim, özellikle üçüncü devletler, milletlerarasi mali kuruluslar veya Türkiye ya da Topluluk Üyesi Devletler kalkinma ve kredi müesseseleri ve resmi makamlarinin dahil olacaklari finansmanlara katilma seklinde olabilir.

Madde - 8

Anlasma'da ve bu Protokol'de gösterilen sartlarla Türkiye'nin ekonomik ve sosyal kalkinmasina getirilen yardim, Türk Devletininkini tamamlayici bir çaba teskil eder.

Madde - 9

Isbu Protokol Anlasma'ya eklenmistir.

NIHAI SENET

Bir yandan,

Türkiye Cumhurbaskani'nin ve

Öte yandan,

Majeste Belçika Kralinin,

Federal Almanya Cumhurbaskani'nin,

Fransa Cumhurbaskani'nin,

Italya Cumhurbaskani'nin

Altes Ruayal Lüksemburg Büyük Düsesi'nin,

Majeste Hollanda Kraliçesi'nin

ve Avrupa Ekonomik Toplulugu Konseyi'nin

Türkiye ile Avrupa Ekonomik Toplulugu arasinda bir Ortaklik yaratan Anlasma'nin imzasi için Ankara'da 12 Eylül 1963 gününde toplanan tam yetkili temsilcileri asagidaki metinleri tespit etmislerdir:

Türkiye ile Avrupa Ekonomik Toplulugu arasinda bir Ortaklik yaratan ANLASMA ile asagida sayilan protokolleri:

Protokol no. 1: Geçici Protokol

Protokol no. 2: Mali Protokol

Tam yetkili temsilciler bundan baska

Asagida sayilan ve isbu Senede ekli:

1. Geçici Protokol'ün 2. maddesi ile ilgili olarak kuru üzüme iliskin niyet bildirisini;

2. Mali Protokol'ün 2. maddesinde sözü geçen hesap biriminin degerine iliskin yorum bildirisini;

3. Ortaklik Anlasmasinda geçen "Akit Taraflar" deyiminin yorumu ile ilgili bildiriyi kabul etmisler;

Ve Federal Almanya Cumhuriyeti Hükümeti'nin asagida sayilan ve isbu Senede ekli bulunan bildirilerini not etmislerdir:

1. Alman uyruklularin tanimi ile ilgili bildiri;

2. Anlasma'nin Berlin'e uygulanmasina iliskin bildiri.

Tam yetkili temsilciler isbu Senede ekli bildirilerin icabinda Türkiye ile Avrupa Ekonomik Toplulugu arasinda bir Ortaklik yaratan Anlasma ile ayni sartlarda geçerliklerinin saglanmasi için gerekli usullere tabi tutulacagi hususunda uyusmuslardir.

BUNUN BELGESI OLARAK, asagida adlari yazili tam yetkili temsilciler isbu son Senedin altina imzalarini atmislardir.

Ankara'da 12 Eylül 1963 gününde yapilmistir.

Türkiye Cumhurbaskani adina:

Feridun Cemal ERKIN

Majeste Belçika Krali adina:

Paul Henri SPAAK

Federal Almanya Cumhurbaskani adina:

Gerhard SCHROEDER

Fransa Cumhurbaskani adina:

Maurice COVUE de MURVILLE

Italya Cumhurbaskani adina:

Emillo COLOMBO

Altes Ruayal Lüksemburg Büyük Düsesi adina:

Eugène SCHAUS

Majeste Hollanda Kraliçesi adina:

Joseph M. A. H. LUNS

Avrupa Ekonomik Toplulugu Konseyi adina:

Joseph M. A. H. LUNS

Avrupa Ekonomik Toplulugu'nu kuran Antlasma'da gereken usullerin yerine getirildiginin, özellikle Avrupa Parlamenter Asamblesi'ne danisildiginin Öteki Akit Tarafa bildirilmesinden sonra ancak Toplulugu kesin olarak baglayacagi ihtiyat kaydi ile

GEÇICI PROTOKOL'ÜN 2. MADDESI ILE ILGILI OLARAK KURU ÜZÜME ILISKIN NIYET BILDIRISI

Topluluk, kuru üzüm için ortak bir pazar örgütü kurmayi tasarlamadigini bildirir.

MALI PROTOKOL'ÜN 2. MADDESINDE SÖZÜ GEÇEN HESAP BIRIMININ DEGERINE ILISKIN YORUM BILDIRISI

Akit Taraflar asagidaki hususlari bildirirler:

1. Mali Protokol'ün 2. maddesinde öngörülen tutarin açiklanmasinda kullanilan hesap biriminin degeri 0.88 867 088 gram saf altindir.

2. 1. fikrada tanimlanan hesap birimi bakimindan Topluluk üyesi bir devletin para paritesi, bir hesap biriminin içindeki saf altinin agirligi ile Milletlerarasi Para Fonu'na bu para için bildirilmis olan pariteye tekabül eden saf altin agirligi arasindaki orandir. Bildirilmis bir paritesi yoksa veya cari islemlerde Para Fonu'nun müsaade ettigi sinirin disinda pariteden uzaklasan kur uygulamasi varsa, paranin paritesine tekabül eden altin; dolayli veya dolaysiz olarak tamamlanmis ve altina çevrilebilen bir paranin Fon'a bildirilmis paritesi esasi ile, hesap gününde Üye Devlet'e, cari ödemeler için sözü edilen altina çevrilebilir paraya uygulanmakta olan kambiyo rayicine göre hesaplanir.

3. Yukaridaki 1. fikrada belirtilen hesap birimi Mali Protokol'ün uygulama süresince degismeyecektir. Bununla beraber, uygulama süresinin bitiminden önce Milletlerarasi Para Fonu'nca, Statülerinin 7. Kisminin 4. maddesi geregince bütün paralarin seyyanen altina olan paritelerinin ayni oranda degismesi kararlastirilirsa, hesap biriminin saf altin agirligi bu ayarlamanin ters fonksiyonuna göre degistirilecektir.

Topluluk Üyesi Devletler'den birinin veya bir kaçinin, Milletlerarasi Para Fonu'nun yukaridaki bendde öngörülen kararini uygulamamasi halinde hesap biriminin saf altin agirligi, Milletlerarasi Para Fonu'nca kararlastirilmis ayarlamanin ters fonksiyonuna göre degistirilecektir. Ancak, Avrupa Ekonomik Toplulugu Konseyi böylece ortaya çikan durumu inceleyecek ve Komisyonun önermesi üzerine ve Para Komitesi'nin görüsü alinarak gerekli tedbirleri mevsuf çogunlukla kararlastiracaktir.

ORTAKLIK ANLASMASI'NDA GEÇEN "Akit Taraflar" DEYIMININ YORUMU ILE ILGILI BILDIRI

Akit Taraflar, Ortaklik Anlasmasi'nin, metinde geçen "Akit Taraflar" deyimine, bir yandan Türkiye Cumhuriyeti, öte yandan, Topluluk ile Üye Devletler veya sadece, ya Üye Devletler ya da Topluluk anlami verilmek suretiyle, yorumlanmasi hususunda anlasmislardir. Bu deyime her defasinda verilecek anlam, Anlasmanin bunlari karsilayan hükümlerinden çikarilacaktir. Bazi hallerde "Akit Taraflar" deyimi, Toplulugu kuran Antlasma'nin geçis dönemi süresince Üye Devletler, bu dönemin bitiminden sonra Topluluk anlamina gelebilecektir.

FEDERAL ALMANYA CUMHURIYETI HÜKÜMETI'NIN BILDIRILERI

1. Alman uyruklularin tanimi ile ilgili bildiri:

Federal Almanya Cumhuriyeti Temel Kanunu anlaminda bütün Almanlar Federal Almanya Cumhuriyeti uyrugunda sayilir.

2. Anlasma'nin Berlin'e uygulanmasina iliskin bildiri:

Federal Almanya Cumhuriyeti Hükümeti'nce üç aylik bir süre içinde Akit Taraflar'a aksine bir bildiri de bulunmadikça, Ortaklik Anlasmasi Berlin Eyaletine de uygulanir.

ANLASMA'NIN IMZASI SIRASINDA IKI HEYET BASKANI ARASINDA TEATI EDILEN MEKTUPLAR

Mektup: Avrupa Ekonomik Toplulugu Heyeti Baskani B. Günther SEELIGER'den Türk Heyeti Baskani, Büyükelçi B. Hasan Esat ISIK'a

Tarih: 12 Eylül 1963

Konu: Türkiye'deki is gücüne iliskin sorunlar

Bay Baskan, Ankara, 12 Eylül 1963

Bu müzakereler sirasinda belirttiginiz istege uymak üzere, Ortaklik Anlasmasi'nin 4 ve 12. maddeleri hükümleri gözönünde bulundurularak, Ortaklik Konseyinin, Türkiye'deki is gücüne iliskin sorunlar hazirlik döneminden itibaren inceleyebilmesini Toplulugun kabul eyledigini size bildirmekle seref duyarim.

Bu mektubun alindiginin lütfen bildirilmesini rica ederim.

En üstün saygilarimin kabulünü dilerim Bay Baskan.

Günther SEELIGER

Avrupa Ekonomik Toplulugu

Heyeti Baskani

Mektup: Türk Heyeti Baskani, Büyükelçi B. Hasan Esat ISIK'tan Avrupa Ekonomik Toplulugu Heyeti Baskani, B. Günther SEELIGER'e

Tarih: 12 Eylül 1963

Konu: Avrupa Ekonomik Toplulugu Heyeti Baskani'nin mektubuna cevap

Bay Baskan, Ankara, 12 Eylül 1963

12 Eylül 1963 günlü mektubunuzla, bana asagidaki hususu bildirmek lütfunda bulunmustunuz:

"Bay Baskan,

Bu müzakereler sirasinda belirttiginiz istege uymak üzere, Ortaklik Anlasmasi'nin 4 ve 12. maddeleri hükümleri gözönünde bulundurularak, Ortaklik Konseyinin, Türkiye'deki is gücüne iliskin sorunlari hazirlik döneminden itibaren inceleyebilmesini Toplulugun kabul eyledigini size bildirmekle seref duyarim.

Bu mektubun alindiginin lütfen bildirilmesini rica ederim."

Bu mektubun alindigini bildirmekle seref duyarim.

En üstün saygilarimin kabulünü dilerim Bay Baskan.

Hasan Esat ISIK

Türk Heyeti Baskani

"Türkiye ile Avrupa Ekonomik Toplulugu arasinda bir Ortaklik Yaratan Anlasma" ya ekli "Geçici Protokol" ün birinci maddesi uyarinca 23 Kasim 1970 tarihinde Brüksel'de imzalanmis olan Katma Protokol ve Ekleri ile Mali Protokol, Avrupa Kömür ve Çelik Toplulugu yetki alanina giren maddelerle ilgili Anlasma ve Son Senet'in onaylanmasinin uygun bulunduguna dair Kanun

Kanun No. 1448 R. Gazete No. 13915

Kabulü: 22.7.1971 R.G. Tarihi: 3.8.1971

Madde 1 - 12 Eylül 1963 tarihinde Ankara'da imzalanmis, 4/2/1964 tarih ve 397 sayili Kanunla onaylanmasi uygun bulunmus 22/10/1964 tarih ve 6/3820 sayili Bakanlar Kurulu Karari ile onaylanmis, 20/11/1964 tarih ve 6/3930 sayili Bakanlar Kurulu Karari ile yürürlüge girmis olan "Türkiye ile Avrupa Ekonomik Toplulugu Arasinda Bir Ortaklik Yaratan Anlasma" ya ekli "Geçici Protokol"ün birinci maddesi uyarinca, bahis konusu Anlasma'nin 4. maddesinde gözetilen geçis döneminin gerçeklesme sartlari, usulleri, sira ve süreleri ile ilgili hükümlerini tespit etmek üzere 23 Kasim 1970 tarihinde Brüksel'de imzalanmis olan "Katma Protokol ve Ekleri" ile "Mali Protokol", "Avrupa Kömür ve Çelik Toplulugu Yetki Alanina Giren Maddelerle Ilgili Anlasma" ve "Son Senet" in onaylanmasi uygun bulunmustur.

Madde 2 - Bu Kanun yayimi tarihinde yürürlüge girer.

Madde 3 - Bu Kanun'un hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Karar No. 7/5476 R.Gazete No. 14406

Tarihi: 21.12.1972 R.G. Tarihi: 29.12.1972

Türkiye ile Avrupa Ekonomik Toplulugu arasinda bir Ortaklik Yaratan Anlasma'ya ekli geçici Protokol'ün birinci maddesi uyarinca, Hükümetimizle Avrupa Ekonomik Toplulugu arasinda 23 Kasim 1970'de imzalanmis ve 22 Temmuz 1971 tarih ve 1448 sayili Kanunla onaylanmasi uygun bulunmus olan "Katma Protokol", "Mali Protokol", "Avrupa Kömür ve Çelik Toplulugu'nun Yetki Alanina Giren Maddelerle Ilgili Anlasma" ve "Son Senet"in, 1 Ocak 1973 tarihinden itibaren yürürlüge girmek üzere onaylanmasi; Disisleri Bakanligi'nin 15 Aralik 1972 tarih ve ESGM (ESAD) 760.430/72-1284 sayili yazisi üzerine, 31 Mayis 1963 tarih 244 sayili Kanunun 2 ve 3. maddeleri uyarinca Bakanlar Kurulu'nca 21/12/1973 tarihinde kararlastirilmistir.